Referentiële teksten

• De Vlaamse media en de Belgische ziekte - 11-julitoespraak van Johan Sanctorum
  
  
  Beste vrienden,
   
  Het verhaal van de Gulden Sporen is een schoon verhaal, 11 juli is een tof feest, de leeuw is een edel dier, Vlaanderen is een fijn land met een "prachtvolk", zoals ik ooit eens een politicus hoorde jubelen.
  Het is misschien allemaal té schoon om waar te zijn. Dat van die gulden sporen is door ons aller Hendrik Conscience verzonnen, er schijnt niets van te kloppen.  De leeuw schijnt in die tijd een luipaard geweest te zijn.
  11 juli is niet eens een officiële feestdag. En Vlaanderen, tja, wat is dat voor iets? Een Noord-Belgische regio? Een deelstaat zonder bevoegdheden behalve voor het schilderen van de verkeerspalen? Een land op zoek naar zichzelf, naar echte autonomie? Of houden we het toch maar bij de Lamme Goedzak die wel droomt van een onafhankelijk Vlaanderen, maar die, bij het wakker worden, verschrikt naar zijn portefeuille tast?
   
  Ik zal u vandaag een kort relaas brengen over de vrije, onafhankelijke pers die wij niét hebben, en de Belgische ziekte, die jammer genoeg wél bestaat, en springlevend is. En over de manier hoe dat schrale Vlaamse medialandschap liever de ziekte dan de remedie verspreidt.
  
  Lees de volledige toespraak
  
  Bron: Nieuw Pierke - Forum over democratie
  
  Naar boven
  
  
  
  
• Suïcidale dialoog en rotte compromissen. Een politiek pamflet van Jean-Pierre Rondas - 8 juli 2010
  
  

11 juli-feestrede 2010
door Jean-Pierre Rondas
in radiostijl verkort uitgesproken in De Warande te Brussel op
donderdag 8 juli 2010

Zo begint Jean-Pierre Rondas zijn toespraak:

"Mijn 11-julirede wordt een homeopathisch middel. Ik wil aantonen dat
er een einde moet komen aan de suïcidale dialogen en de rotte compromissen
waarvan we de afgelopen drie jaar in de politieke verhoudingen
tussen de gemeenschappen in de staat België getuigen zijn geweest.
Daarom ga ik u een kleine dosis toedienen van dit verwerpelijk soort
van dialoog en van dit slechte soort van compromis. Uw communautair
organisme zal des te beter bestand zijn tegen de collectieve aanvallen
van compromisitis en dialogitis die we dit jaar kunnen verwachten.
Wetenschappelijk onderzoek heeft uitgewezen dat de heilzame immuniteitswerking
van mijn homeopathisch discours ongeveer een jaar
duurt, met name tot de volgende elfde juli. Dan zullen we zien of mijn
therapie gewerkt heeft of niet."

Lees de volledige toespraak

Deze tekst is een uitgave van de Vlaamse Volksbeweging

Naar boven

• Uitreiking van de Orde van de Vlaamse Leeuw aan Luc van den Brande te Dendermonde op 9 juli 2010
  
  Uit de toespraak door prof. Matthias E. Storme
  Voorzitter van de Orde van de Vlaamse Leeuw
  
  De Orde van de Vlaamse leeuw wordt toegekend ter erkenning van verdiensten in verband met :
  - een consequente en kordate houding in de sociale en culturele ontvoogding van de Vlaamse gemeenschap;
  - prestaties die de integratie van de Nederlanden bevorderen;
  - acties en initiatieven met het oog op de uitstraling van de Nederlandse taal en cultuur.
• 
  
  Geachte heer Van den Brande, beste laureaat, deze omschrijving die reeds sedert 1971 wordt gehanteerd, is U op het lijf geschreven. Het is niet nodig om alle drie de verdiensten te hebben om in aanmerking te komen voor de Orde, maar U hebt ze wel op de drie vlakken. Het is ook niet mogelijk om ze hier allemaal te bespreken, en de belangrijkste stappen uit uw politieke loopbaan zijn omzeggens iedereen hier wel bekend. Zonder alle verwezenlijkingen voor 1992 te willen minimaliseren zou ik de toehoorder toch op de eerste plaats enkele redenen willen aangeven waarom uw zevenjarig minister-presidentschap was, van 1992 tot 1999, zo ongelooflijk belangrijk geweest is voor Vlaanderen en welke minder bekende verdiensten daar ook mee gepaard gingen.
  
  Lees de volledige toespraak
  
  
  Naar boven
  
  
  
• Onderhandelen met de duivel - ENKELE VUISTREGELS VOOR BART DE WEVER, Frank Fleerackers in De Standaard van 21 juni 2010
  
  

Bart De Wever en Elio Di Rupo zijn bij elkaars achterban lang voor de baarlijke duivel versleten en moeten het nu eens zien te geraken over de toekomst van ons land. Hoe begin je daaraan? FRANK FLEERACKERS heeft enkele tips voor de informateur.

Informateur Bart De Wever wachten interessante onderhandelingen met partijen die hem als baarlijke duivel bejegenden. Maar valt er met de duivel wel te negotiëren?

Onderhandelingsgoeroe Bob Mnookin (Harvard) lijst in zijn recente Bargaining with the devil enkele valkuilen op die een goede uitkomst bemoeilijken wanneer partijen elkaar als des duivels beschouwen


Lees verder

Naar boven

• De kracht van het Vlaams-Nationalisme - Bart Maddens in De Tijd 16 juni 2010
  
  Het Vlaams-nationalisme is op een dipje na gestaag gegroeid en mag terecht een succesverhaal zonder weerga worden genoemd. Vanwaar die wervende kracht? Er is de fundering door wat je bijna een Vlaams-nationale zuil zou kunnen noemen, en de Vlaams-nationalistische partijen komen nog als enige met een Groot Verhaal.
  
  
  Lees verder
  
  
  

Naar boven

• Het onfortuinlijke echtpaar in Strindbergs "Dodendans", Theodore Dalrymple in De Morgen 11 juni 2010
  
  Buren over België: welingelichte buitenlanders geven hun kijk op België
  
  Theodore Dalrymple, pseudoniem van de Britse essayist Anthony Daniels, onderzoekt wat rest van Belgisch huwelijk en EU-project. Dalrymple is auteur van 'Leven aan de onderkant' en 'Beschaving of wat er van over is'. België verdient meer aandacht, schrijft hij, want de Belgische toestand weerspiegelt de toekomst van Europa.
  
  Een poosje geleden las ik toevallig een boek uit 1963 over het Britse intellectuele leven. Het ging over een oude controverse over de aard van de historische waarheid, waaraan Pieter Geyl, de Nederlandse historicus die vele jaren in Groot-Brittannië heeft gewoond, had bijgedragen. Omdat ik in de voorbije jaren vaak in België ben geweest, trok de volgende paragraaf mijn aandacht: "Eerdere historici schreven de verdeling [van de Nederlanden] toe aan verschillen in godsdienst of in ras of volksaard. Geyl keek naar de feiten. Hij bestudeerde de toenmalige situatie en merkte de evidente factoren op die niemand had gezien: de beslissende rol van het Spaanse leger en de grens van de grote rivieren. Zijn verklaring was minder vervoerend en romantisch dan de vorige; ze was minder vleiend voor zowel de Nederlandse als de Belgische nationale trots."
  
  Waar ik van opkeek, was de combinatie van de woorden 'Belgisch' en 'nationale trots'. Bestond er in 1963 echt een gevoel van nationaliteit, van Belg zijn, iets wat je nationale trots kon noemen? Na het lezen van die passage heb ik een paar Belgen naar hun mening gevraagd. Ze dachten er allemaal anders over, ongetwijfeld afhankelijk van hun huidige politieke opvattingen.
  
  

Lees verder

Naar boven

• België het negatieve model van Europa, David Rennie in De Morgen 8 juni 2010
  
  Buren over België: welingelichte buitenlanders geven hun kijk op België
  
  Het negatieve model van Europa
  
  

David Rennie is EU-columnist voor het gezaghebbende Britse weekblad The Economist. Hij woont en werkt in Brussel. Zoals Vlaanderen en Wallonië botsen in België, staan in Europa Noord en Zuid steeds scherper tegenover elkaar, betoogt David Rennie.

België lijkt hoe langer hoe meer het weeskind van Europa. Jarenlang hebben de Belgen te horen gekregen dat hun koninkrijk model zou staan voor de grote Europese Unie. Het federale België zou de blauwdruk worden voor een mooie nieuwe toekomst waarin de macht naar beneden toe naar de gewesten zou gaan en naar boven toe naar een Europese superstaat, zodat de natiestaat een lege huls zou worden.

Het is geen toeval dat deze federalistische visie alleen in België populair was. Het was immers een toekomst die het lastige koninkrijk veilig zou oplossen in een Verenigde Staten van Europa, waarin Wallonië en Vlaanderen hun zegje zouden hebben en Brussel als het Washington DC van de Oude Wereld zou kunnen pronken.

Lees verder

Naar boven

 

• ’n Voorlopige verkenning van postapartheid Afrikaanse protesmusiek
  
  

• Burgert A. Senekal en Cilliers van den Berg
  Departement Afrikaans Nederlands, Duits en Frans, Universiteit van die Vrystaat

  Opsomming

  Meer as twee dekades ná Voëlvry is Afrikaanse protesmusiek weer eens ’n kwessie wat toenemend aandag geniet in die media. In ’n groeiende aantal liedjies wat oor bykans elke genre strek, skryf Afrikaanse musikante oor temas wat die breë Suid-Afrikaanse publiek raak, soos misdaad, armoede en korrupsie, maar ook oor kwessies van die nuwe bedeling wat hoofsaaklik Afrikaners raak, byvoorbeeld ’n gevoel van uitsluiting uit die breër Suid-Afrikaanse gemeenskap, soos vergestalt in pleknaamverandering, Regstellende Aksie en Swart Ekonomiese Bemagtiging. Teen die agtergrond van internasionale diskoerse rondom betrokkenheid en protesmusiek verskaf hierdie artikel ’n oorsig oor die lirieke van hedendaagse Afrikaanse protesmusiek.

  Lees het academisch artikel in het Afrikaans

  Naar boven
  
  
  
• De taalgrens is geen Vlaamse schepping (gesprek met de 93-jarige Jan Verroken)
  
  

De Waalse socialisten hebben sinds het begin van de 20e eeuw altijd de eentaligheid van hun grondgebied verdedigd. Dat brengt gewezen CVP-volksvertegenwoordiger Jan Verroken (93) in herinnering.

• 
  
  
  
  Na de mislukte B-H-V-onderhandelingen is het nuttig om zich de besluiten van het socialistische taalcongres van 1929 nog eens voor de geest te halen – ‘een kantelmoment voor de communautaire dialoog’, aldus Jan Verroken, een van de architecten van de taalgrens.
  
  De taalgrens is geen Vlaamse schepping, zoals Franstalige politici hun achterban plegen voor te houden. Al sinds 1929 zijn de Waalse socialisten pleitbezorgers van het territorialiteitsbeginsel. ‘De Walen wilden niet weten van tweetaligheid in Wallonië’, vertelt Verroken. ‘Alleen al in de streek rond Charleroi woonden meer dan 30.000 Vlamingen – meer dan de totale bevolking van het toenmalige Charleroi. De Walen waren bang dat een legertje Vlaamse kapelaans in het hart van Wallonië een taalstrijd zou komen voeren.’
  
  In het huidige gespannen communautaire klimaat kan het geen kwaad ‘het geheugen van de socialisten een beetje op te frissen’.
  
  Op het beroemde taalcongres van 1929 werd het zogenaamde Compromis des Belges van Camille Huysmans en Jules Destrée fundamenteel bijgestuurd. Socialistisch richtsnoer werd nu dat het Frans de taal was van Wallonië, het Nederlands de taal van Vlaanderen.
  
  ‘De Franstalige bourgeoisie in Vlaanderen moest de taal van het volk maar leren’, aldus Verroken. Ook in het Harmelcentrum en tijdens de debatten over de taalgrenswet begin jaren 1960 toonden de Waalse socialisten zich voorstanders van de zuivere lijn.
  
  ‘Meermaals pleitten ze voor het afschaffen van de taalfaciliteiten’ zegt Verroken, die parlementair verslaggever was voor de taalgrenswet. Het wetsontwerp over de taalgrens werd uiteindelijk ‘rechtstaand goedgekeurd, in een commissie geleid door twee Franstalige ministers en waarin de Franstaligen in de meerderheid waren’.
  
  Het enthousiasme van de Walen was zo groot, herinnert Verroken zich, dat hij in een tweede lezing Spiere opnieuw bij West-Vlaanderen mocht voegen. ‘De sfeer was uitstekend, tot onder druk van bepaalde Brusselse kringen de leugenachtige campagne over de Voerstreek op gang kwam.’
  
  ‘Waar halen de Waalse socialisten, na 180 jaar extreem territoriaal beleid, het morele recht vandaan om in Halle-Vilvoorde zaken te eisen die zij, in soortgelijke omstandigheden, nooit zouden aanvaarden?’ Dat is voor Verroken de echte vraag vandaag.
  
  ‘Hopelijk wordt het B-H-V-voorstel van Jean-Luc Dehaene snel onbruikbaar gemaakt,’ besluit hij, ‘want dat is een communautaire clusterbom die op termijn veel nieuwe conflicten kan veroorzaken.’
  
  Han Renard
  
  Knack – Nieuws 12-5-2010
  
  
  Naar boven
  
  

• 'De euro is ten dode opgeschreven' 27-02-2010-Ellen CLeeren en Wouter Vervenne-De tijd
  
  

Hij beseft dat hij klinkt als een ketter in een kerk. Maar volgens de Nederlandse cultuureconoom Arjo Klamer is de euro geen lang leven meer beschoren. ‘Andere economen kijken mij meewarig aan. Toch blijf ik erbij. Zelfs met een gemeenschappelijk Europees begrotingsbeleid kan de euro niet standhouden. Vroeg of laat botst de eurozone op de onderliggende culturele verschillen. En toch moet je in de euro geloven. Dat is de mantra waarvan je niet mag afwijken.’

Lees verder

Naar boven

• Waartoe leidt de Maddens-doctrine? Jos Bouveroux in Ons Erfdeel februari 2010
  
  Prof. dr. Bart Maddens, politicoloog aan de KUL, krijgt op zaterdag 28 maart 2010 de VVA-prijs van dit jaar op de Algemene Ledendag in Brugge. Naar aanleiding van zijn boek Omfloerst separatisme? schreef Jos Bouveroux deze bijdrage in het tijdschrift Ons Erfdeel.
  
  

In de allerlaatste zin van zijn boek Omfloerst separatisme? is de Leuvense politicoloog Bart Maddens helder over zijn einddoel: “Als de Franstaligen blijven volharden in hun ‘non’, dan zal dat enkel maar leiden tot een ultieme communautaire blokkering. Op dat moment moet Vlaanderen klaar staan om zelf te nemen waar het recht op heeft, waar zoveel generaties flaminganten voor hebben gestreden, en wat vandaag meer dan ooit voor het grijpen ligt: de soevereine Vlaamse staat.” Het hele boek is in feite een pleidooi om de onafhankelijkheid van Vlaanderen af te dwingen. Maddens heeft daarvoor een eigen strategie ontwikkeld. Vlaanderen moet zich niet opstellen als vragende partij voor een verdere hervorming van de Belgische staat, vindt hij. Eerder moet het wachten tot de Franstalige Gemeenschap bij Vlaanderen komt aankloppen als ze geld nodig heeft. Dan zit Vlaanderen in een sterke onderhandelingspositie. Intussen moet de Vlaamse Regering haar eigen bevoegdheden maximaal gebruiken, binnen het wettelijk uitgetekende kader.

Deze strategie, die ietwat overtrokken tot “Maddens-doctrine” werd bestempeld, is in feite ontstaan via een opiniestuk in De Standaard op 3 maart 2009, precies op de tiende verjaardag van de vijf Vlaamse resoluties die het Vlaams Parlement goedkeurde inzake de staatshervorming. In die vijf resoluties formuleerde het Vlaamse Parlement wat de Vlaamse eisen waren die het zou verdedigen bij een volgende hervorming van België. De eerste resolutie vraagt coherente bevoegdheidspakketten voor elke deelstaat en behoud van de solidariteit tussen gewesten, “op basis van objectieve, duidelijke en doorzichtige mechanismen en omkeerbaarheid”. In de tweede resolutie drukt het Vlaamse Parlement zijn wil uit om de volledige bevoegdheid te krijgen over zowel gewest- als personenbelasting. De derde resolutie heeft te maken met Brussel. Twee onderdelen van de derde resolutie zijn in 2001 gerealiseerd in het Lambermontakkoord: de Brusselse leden van het Vlaams Parlement worden rechtstreeks verkozen, en de beide taalgroepen krijgen op alle Brusselse niveaus een gegarandeerde vertegenwoordiging. Daarnaast wil het Vlaamse Parlement nog steeds dat een aantal gemeentelijke bevoegdheden aan het Brusselse Gewest worden overgedragen, en dat de negentien gemeenten die deel uitmaken van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest fuseren. De vierde resolutie stelt dat Vlaanderen de bevoegdheid zou moeten krijgen te beslissen over gemeente- en provinciebeleid, buitenlandse handel (voor deze twee beleidsdomeinen is Vlaanderen inmiddels bevoegd), gezondheids- en gezinsbeleid, werkgelegenheid en wetenschap en technologie. De vijfde en laatste resolutie herinnert aan het territorialiteitsbeginsel. Vlaanderen eist administratief toezicht op de Brusselse randgemeenten en vraagt inspraak in de samenstelling van enkele controleorganen.

De stelling van Maddens om geen nieuwe stappen te zetten zolang de Franstaligen niet bereid zijn om serieus te praten, werd na de verkiezingen door N-VA en een deel van de CD&V dankbaar aangegrepen om in het nieuwe Vlaamse regeerakkoord niet al te veel woorden vuil te maken aan eisen inzake (Belgische) staatshervorming. Ook viel op dat met name federale CD&V’ers openlijk hun afkeer uittten en ronduit spraken van een “verrottingsstrategie”.

In zijn boek is Maddens – terecht – erg kritisch over de staats- en kieswethervormingen onder Paars. Daar werd in feite de kwestie-Brussel-Halle-Vilvoorde geboren en werd aan de meeste Franstalige financiële eisen voldaan. Maddens maakt zich vrolijk over sommige Franstalige politici en commentatoren, die van een onafhankelijk Vlaanderen een tweede Noord-Korea willen maken, een internationale paria. Opvallend is ook dat Maddens het niet begrepen heeft op Bekende Vlamingen die zich uitspreken tegen separatisme en voor België. Vanuit zijn academische achtergrond in de eenzaamheid van zijn studeervertrek laat Maddens geen spaander heel van sommige ingrepen, die hij ronuit institutioneel geknutsel noemt: “alle middelen zijn goed om de gammele Belgische boot drijvende te houden. In werkelijkheid zinkt die steeds verder weg in een moeras van institutionele klungelarij en bricolage. Voor mij niet gelaten.”

Het is de achilleshiel van Maddens. Het is ongetwijfeld juist dat vanuit een zuiver academisch standpunt bekeken, de opeenvolgende stappen in de staatsomvorming van een unitair naar een federaal land voor veel kritiek vatbaar zijn. Telkens moesten immers uiteenlopende wensen en belangen worden verzoend. Het feit alleen al dat er zowel “gewesten” als “gemeenschappen” werden geshapen, maakt van België een vrij uniek land. De in de grondwet opgenomen beschermingsmaatregelen ten gunste van de Franstalige minderheid hebben ook als gevolg dat er vanaf 1970 telkens grote meerderheden tot stand moeten komen om opnieuw te sleutelen aan de instellingen. Maddens wijst er terecht op dat een eventuele splitsing van het kiesarrondissement Brussel-Halle-Vilvoorde niet behoort tot de basisprincipes waarover moet worden beslist in consensus. Toch weet de politicoloog Maddens perfect dat een loutere toepassing van de meerheidsregel België voor zware politieke problemen zal stellen. De auteur citeert onder meer de abortuswetgeving waar inderdaad werd gestemd door meerderheid tegen minderheid. Maar in tegenstelling tot abortus is de problematiek rond Brussel-Halle-Vilvoorde (door de schuld van Paars) erg nauw verbonden met het samenleven van Vlamingen en FRanstaligen. De politieke realiteit – en dat weet Maddens maar al te goed – bepaalt dat over de splitsing wel een consensus noodzakelijk is.

In het verleden zijn alle veranderingen tot stand gekomen met erg grote democratische meerderheden waarbij geen van de drie partijen (Vlaanderen, Wallonie en Brussel) zich fundamenteel gekrenkt of vernederd voelde. De vraag is dan ook of Maddens geen mooie theoretische en wetenschappelijke strategie voorstelt, die in de praktijk van het Belgische politieke leven onrealiseerbaar is. De zaken zijn zodanig geëvolueerd dat we naar de kern van het probleem gaan: willen we nog samenleven in dit land en zijn we bereid daarvoor een aanvaardbare prijs te betalen?

Maddens kiest voor een andere strategie: Vlaanderen zal onafhankelijk worden omdat de Franstaligen ofwel niet willen praten ofwel compleet onredeijke eisen stellen. Het lijkt voor steeds meer Vlamingen een aanlokkelijke gedachte. In het boek lanceert Maddens een interessante gedachtegang. Volgens hem is het Vlaams-nationalisme een “ideologische kameleon, die zich steeds opnieuw aanpast aan het heersende opinieklimaat”. Toch weet ook een academicus als Maddens dat de geschiedenis aantoont dat het politieke bedrijf erg onvoorspelbaar is. Er kunnen soms externe factoren opduiken (de huidige financiële crisis is er een voorbeeld van), waar Vlaanderen en ook België geen vat op hebben en die alle blauwdrukken van tafel vegen. Al met al heeft de kunstmatig gecreëerde Belgische staat zich sinds 1830 als een “overlever” bewezen dankzij de kunst om compromissen te sluiten. Vlamingen, Walen en Brusselaars zijn geen revolutionair volk en schrikken op het laatste moment meestal terug om alle bruggen op te blazen. Zal het in de komende jaren anders zijn? Afspraak in 2019: dan zijn de vijf resoluties van het Vlaams Parlement meerderjarig geworden. Hoe ver zouden we dan zijn?

Jos Bouveroux

Bart Maddens, Omfloerst separatisme?; Pelckmans, Kappelen, 2009, 176 p.

Bron: Ons Erfdeel februari 2010 p. 176-178.

Naar boven

• Een Vlaming bestaat wel - over Vlaamse identiteit
  
  Het debat over identeit kan en mag weer gevoerd worden. Identiteit was in de postmoderniteit lang een vies woord. Er bestond alleen zoiets als een wereldburger. Maar dat bleek al vlug een hol begrip. Daarenboven leidde de identiteitsontkenning tot heel wat samenlevingsproblemen. Je mag weer zeggen dat een Vlaming wel bestaat. Bart De Wever geeft een omschrijving daarvan.
  
  Is er een sluitende definitie van wat een Vlaming eigenlijk is?
  Eenvoudig is dat niet, maar je kunt het wel omschrijven. Er zijn immers objectieve elmenten die ons tot Vlaming maken. De Vlamingen zijn een lotsgemeenschap van zes miljoen mensen, die elkaar kunnen herkennen als spelers van dezelfde ploeg omdat ze een naam hebben. Wij zijn 'De Vlamingen'. We weten dan precies over wie we spreken. De Vlamingen hebben een welomlijnd grondgebied, een gemeenschappelijk verleden en een cultureel patroon. Dat bindt ons aan elkaar op een niveau dat we gemakkelijker met elkaar kunnen communiceren en ageren dan met buitenstaanders.
  
  Idenditeit is de basis van onze democratie. Volkssoevereiniteit dwingt ons immers te zeggen wie er behoort tot het volk en wie niet. Identiteit creëert een democratische gemeenschap die invulling geeft aan burgerschap. Het behoren tot de club heeft een vanzelfsprekende ethische dimensie, men is immers als individu verbonden met alle anderen en vice versa.
  
  Er is ook een subjectief element. Je moet het ook willen. Als je het niet wil ga je ook de objectieve factoren niet erkennen. Voor ons is het debat over identiteit veel moeilijker dan in Frankrijk omdat we in een problematische situatie zitten tussen de Belgische identiteit - het oude vaderland - en de nieuwe natie, Vlaanderen, die tegen België opkomt.
  ...
  Het mag niet de bedoeling zijn mensen uit te sluiten door de culturele invulling van identiteit zo te gaan definiëren dat ze de vrijheid van denken of expressie aantast. Maar als minimum mag men het verwerven van de taal vooropstellen. En ook het aanvaarden van de basiswaarden - vrijheid, gelijkwaardigheid, solidariteit, pluralisme en respect - die wij als verlichte samenleving steeds verder tracthen te verdiepen. ...
  
  Naar boven
  
  
• Doorstroming
  
  WAAR STAAT DOORSTROMING VOOR? Hun missie is heel vergaand: zij willen namelijk de wereld verbeteren, van een verwegstaande, koude maatschappij weer een echte, warme samenleving maken...
  
  WAT DOET DOORSTROMING? Hoe hun betoog in elkaar zit, ontdekt u in de reeks artikelen, gepubliceerd op hun stek en op hun blog. Misschien bent u de volgende enthousiasteling die meehelpt in de Doorstromings-ketting, en ontmoeten de doorstromers u op het doorstromingsforum.
  Jaak Peeters en Vic Mortelmans zijn de auteurs van de meeste artikels.
  
  BEZOEK HUN WEBSTEK: www.doorstroming.net  - 
  LEES HUN BLOG: http://doorstroming.blogspot.com
  
  Naar boven
  
  
  
• 'Ontmoeting', gedicht van de Vlaamse dichter Herman Rohaert in het perspectief van Europa
  
  

• ONTMOETING Je treedt de ruimte en mijn ogenblik binnen kijkt niet op, laat niets merken. je draagt je wereld mee in kielzog, sluier, sleep en geurenkolk. We ontmoeten en ontbinden, alles mag nu, alles versmelt. Je vertrekt, laat bellen achter, ze glinsteren tot ze openspatten, één na één, kaal en leeg gewaaid mijn strand. Herman Rohaert

  
  

  Voor uitleg over de betekenis en de symboliek van het gedicht klik hier door
  
  Naar boven
  

• "Samen grenzen verleggen voor elk talent" - de beleidsnota 2009-2014 van minister Pascal Smet van onderwijs
  
  'Samen grenzen verleggen voor elk talent'. Dat is de hoofddoelstelling in de beleidsnota 2009-2014 van onderwijsminister Pascal Smet. Hij wil elk kind, elke jongere, elke volwassene gelijke kansen bieden in onderwijs, opleiding en vorming. Om dat te realiseren moeten vier fenomenen aangepakt worden: de ongekwalificeerde uitstroom, de prestaties van zwakkere leerlingen, de sociale erfelijkheid van lage scholing en de prestaties van sterkere leerlingen en studenten. Dat doet hij door acht strategische doelstellingen uit te zetten, met telkens een aantal concrete acties.

Lees verder
Lees de volledige beleidsnota 2009-2014

Naar boven

• Uitdagingen voor hoger onderwijs.
  Persbericht Kabinet Vlaams minister van Onderwijs, Jeugd, Geljke Kansen en Brussel - 1 oktober 2009
  
  

  Opening Academiejaar 2009-2010

  
  
  Aan de Universiteit Gent is het academiejaar 2009-2010 vandaag definitief van start gegaan. In zijn toespraak op de academische zitting schetste Minister Smet een aantal uitdagingen voor het hoger onderwijs. “We hebben hier in Vlaanderen uitstekend hoger onderwijs,” aldus Pascal Smet, “maar om aan de top te blijven, zullen we samen een aantal grenzen moeten verleggen.” Hij gaf o.a. de noodzaak aan van een verdere democratisering en internationalisering van het hoger onderwijs. En hoewel er momenteel geen financiële extra’s te verwachten zijn, stelde hij tegen het einde van de regeerperiode toch 10% meer middelen voor de universiteiten en de hogescholen in het vooruitzicht.
  
  Lees verder
  
  Naar boven
  
  
  
• De internationalisering van de Universiteit Maastricht is al lang begonnen (okt. 2003)
  
  Wie meende dat de slogan uit de advertenties (UM: internationaal en innovatief!) inderdaad niet meer dan een slogan was en bijgevolg onzin, die heeft de laatste tijd niet goed opgelet. Inmiddels krioelt het hier van de buitenlandse studenten en docenten, en is er zelfs al een faculteit die nagenoeg haar hele programma in het Engels draait. De vraag is dus al lang niet meer of de Universiteit Maastricht internationaal moet worden, maar hoe. Daarover verschillen de meningen. Duidelijk is wel dat de ambities hoog zijn en dat er in het komende jaar sprake is van extra activiteit op dit terrein.
  
  

  Tussentiteltjes
  
  - Wat is dat eigenlijk, internationalisering?
  - Waarvoor is het nodig?
  - Hoe doet de UM het tot nu toe?
  - Waar moet het heen?
  - Wat gaat er gebeuren?

  Kadertekst in cursief onder deze titel:
  Luc Soete: "Doe kennistechnologie in het Engels, dan komen de studenten wel"
  
  Lees de tekst van Wammes Bos (Observant)
  
  Naar boven
  
  

• De nakende ingrijpende hervorming van het secundair onderwijs in Vlaanderen
  
  De Commissie-Monard heeft in ongeveer een jaar tijd op vraag van toenmalig onderwijsminister Vandenbroucke een heel uitgebreide visienota geschreven over de hervorming van het secundair onderwijs: 84 pagina’s met nog eens 83 pagina’s bijlagen. Hier zoemen we alleen in op enkele cruciale aspecten.
  De nota zelf is te lezen op http://www.ond.vlaanderen.be/nieuws/2009/bijlagen/0424-visienota-SO.pdf .
  
  De discussie over de visienota is op dit ogenblik aan de gang.
  
  Wilfried Van Rompaey, secretaris-generaal van het Vlaams Verbond van het Katholiek Hoger Onderwijs bespreekt de visienota onder de titel:
  
  ‘Hoop op nuancering en pragmatisme in de uiteindelijke vorm die deze vernieuwing zal aannemen’
  8-10-2009
  
  Lees de tekst van Wilfried Van Rompaey
  
  Naar boven
  
  
  
• Dossier hervorming van het middelbaar onderwijs - maart 2009
  
  Er was nogal wat media-aandacht (b.v. DS 21 maart) voor een rapport dat (maart 2009) nog in ontwikkeling is over de hervorming in de komende jaren van het middelbaar onderwijs.
  Minister Frank Vandenbroucke reageert op het lek naar de pers. Hij doet dat wel in SchoolDirect (nieuwsbrief voor de schooldirecties).
  De gelekte nota over secundair onderwijs: waarover gaat het echt?
  
  Katrien De Paepe en Rita Bollaert, beiden leraressen in het middelbaar onderwijs, zijn niet gerust in de 'update' van het secundair onderwijs zoals zij menen dat de minister het wenst. ‘Ik kan me niet van de indruk ontdoen dat u de intellectuele lat naar omlaag wil halen'
  Opnieuw meer aandacht voor kennisverwerving gewenst, stellen ze.
  
  Daarop reageert minister F. Vandenbroucke met zijn lezersbrief Kennis op 25-3-2009.
  
  Een aanzienlijke groep onderwijsonderzoekers van de KU Leuven geeft haar visie in "Wondermiddelen in het onderwijs bestaan niet" - 25-3-2009
  
  Leraar Nederlands en Russisch Benjamin De Mesel pleit voor
  'Doceer verbeelding'. - 25-3-2009
  
  Lees het dossier hier
  
  Naar boven
  
  

• Het effect van de taal op de rangschikking van Europese universiteiten(sept. 2009)
  
  In Ethische Perspectieven  van juni 2009 brengt Philippe Van Parijs uitvoerig verslag uit over het zevende Ethisch Forum van de Universitaire Stichting, dat in november 2008 in Brussel bijeenkwam. De deelnemers boven zich over de vraag of de evaluatie en de rangschikking (‘ranking’) van onze universiteiten afgewezen moeten worden, aangeklaagd, gesaboteerd, en of we dergelijke lijsten en de eraan ten gronde liggende normen eerder moeten gebruiken, herwerken en uitbreiden, zodat onze universiteiten hun taken beter gaan vervullen zonder het leven van de deelnemers, van hoogleraar tot student, te verzuren. Deze klassering van universiteiten zullen we immers nooit meer kwijtraken.Prof. Van Parijs staat onder meer stil bij twee erg belangrijke kwesties: de mate waarin de klassering van universiteiten beïnvloed wordt door een taalvoordeel of –nadeel, en de mate waarin ze de maatschappelijke ongelijkheid vergroot. De eerste kwestie stelt ons voor de vraag hoe de invloed van de taal, als die niet het Engels is, gecompenseerd kan worden bij de ‘ranking’. Hoe krijgt de ‘klant’, de overheid, het eigen universiteitsbeleid een correct idee van de mate waarin een universiteit het ideaal van de universiteit of de eigen invulling ervan benadert? Het meten van de hoeveelheid en de kwaliteit van wetenschappelijke publicaties is maar een fractie van het werk, en het is duidelijk dat daarin al zeer veel misloopt ten voordele van Angelsaksische universiteiten en van wetenschap enkel in het Engels. De thans gevolgde onderzoeksmethodes, die tot een rangschikking leiden, lijken de drang naar een podiumplaats te stimuleren, eerder dan een intrinsieke versterking in te luiden van de universiteit en van haar plaats in onderzoek, vorming en in het maatschappelijk netwerk.Het in Londen gevestigde adviesbureau voor hoger onderwijs Quacquarelli Symonds zou ernaar streven zeven bijkomende talen te gebruiken, naast het Engels. Van Parijs: ten eerste zullen daarmee de meeste talen waarin de universiteiten functioneren nog steeds niet opgenomen zij. Ten tweede en meer fundamenteel zorgt de wereldwijde verspreiding van het Engels als tweede taal, vooral onder hoog opgeleiden, voor een blijvende verhoging van de relatieve bekendheid van Angelsaksische instellingen, ver boven hun relatieve kwaliteit. Dit taalvoordeel alleen al maakt het hopeloos om een eerlijke en zinnige megaranking (en dus ook de overeenkomstige multirankings) op te stellen op basis van wereldwijde collegiale beoordeling of een gelijkaardige goedkope methodologie. Professor Van Parijs besluit dat we de classificatie van de universiteiten zullen moeten hertekenen, zodat ze zowel instellingen als beleidsmakers aanzetten om de intellectuele en de sociale waarden te eren die we associëren met het beste van onze universiteitstraditie.
  Anders vernielt dit vergelijken datgene waar het om te doen was.
  
  Vanuit de EU-commissie kwam de aankondiging op 28 november 2008 dat een openbare aanbesteding uitgeschreven is in verband met het ontwerpen en het testen van de haalbaarheid van een multidimensionale classificatie van universiteiten op wereldschaal. ZE heeft als doel soortgelijke instellingen op wereldschaal te vergelijken en te standaardiseren, zowel in hun geheel als op verschillende studiegebieden. De gedachte is dat de toegenomen transparantie tot betere ontwikkelingsstrategieën leidt, tot betere kwaliteit en tot gemakkelijker keuze voor studenten. Over de twee hiervoor aangestipte kwesties zwijgt de beschrijving van de opdracht (document 318523-2008).
  
  Bron: Nieuwsbrief ANV vzw – nr. 2 – september 2009 blz. 3.
  
  Naar boven
  

• Universiteitsrankings - DS 14-10-2009
  
  - Pieter Lesaffer (DS 9 oktober) presenteert University College London als voorbeeld van een universitaire instelling die de juiste prioriteiten legt. De competitiviteit als gevolg van universitaire rankings kan, zoals hij suggereert, inderdaad leiden tot meer efficiëntie in de structuur en organisatie van een instelling, en tot verhoogde productiviteit. Er zijn echter twee kwesties waar Lesaffer onvoldoende rekening mee houdt in zijn analyse.
  
  Ten eerste: een ranking belicht slechts een klein aspect van een instelling, de complexiteit van een universiteit wordt herleid tot één enkel nummertje in een lijst. De Vlaamse universiteiten worden minder gefinancierd dan de instellingen die de toppen van de rankings halen. Met beperkte middelen, die overigens wel strategisch worden ingezet, wordt bijzonder hard gepresteerd aan onze universiteiten. Aan de meeste Vlaamse universiteiten is een verschuiving aan het plaatsvinden om meer middelen strategisch in te zetten door de kritische massa en investering in bepaalde, ook multidisciplinaire, onderzoeksdisciplines te vergroten. Veel Vlaamse universiteiten vinden het echter ook belangrijk om een brede ‘kweekvijver' voor onderzoek te behouden. Zo blijft de onderzoeksbetrokkenheid van het hele academische onderwijsaanbod gegarandeerd en blijft de optie open dat nieuwe onderzoekslijnen die op lange termijn kunnen renderen ontluiken. Dat is ook de basis van het Speerpuntenbeleid Onderzoek dat de Raad van Bestuur van de UGent deze zomer heeft goedgekeurd. Nog dit academiejaar zullen de onderzoeksgroepen die op wereldniveau presteren een excellentielabel krijgen opgespeld en zullen een vijftal multidisciplinaire onderzoeksprojecten gericht op onderzoeksexcellentie, maar ook op economische en maatschappelijke relevantie, van start gaan. Dat verdere afstemming op Vlaams niveau en binnen elke instelling nuttig is om middelen nog beter in te zetten, ondersteunen we volledig. Maar laten we ook duidelijk stellen dat Vlaanderen onvoldoende op internationaal niveau kan concurreren als de loonschalen van professoren niet kunnen verhoogd worden als ze topprestaties leveren, als de taalbeperkingen in de opleidingen aan onze universiteiten ons beperken in het aantrekken van internationale topstudenten, en als de basisfinanciering van onze instellingen niet aanzienlijk wordt verhoogd.
  
  Ten tweede: de meetinstrumenten waarop de Times Ranking zich baseert, zijn pro-Angelsaksisch en worden door rankingsexperts zoals de IREG (International Rankings Expert Group) zeer sterk bekritiseerd. Als een wetenschapper op dezelfde wijze als de Times Ranking zijn data zou verzamelen, analyseren en rapporteren, zou hij al snel door zijn decaan op de vingers worden getikt. De macht van de media is echter sterker dan de macht van de onderzoekers die door deze media worden gemeten. 75procent van alle universiteiten wil volgens Oeso-onderzoek immers een hogere plaats in dergelijke rankings krijgen, ook al ondersteunen ze deze meetmethode niet.
  
  Auteur: Karen Vandevelde en Jeroen Vanden Berghe
  (BELEIDSMEDEWERKERS ONDERZOEK UGENT)
  
  Bron: De Standaard woensdag 14 oktober 2009 Opinie en Analyse | 31
  
  Naar boven
  
  

• De afscheidsrede van president Barack Obama van de overleden Senator Edward Kennedy
  29-8-2009
  
  "Ted Kennedy kreeg de hoogste verwachtingen op zijn schouders gelegd, omdat hij was wie hij was. Hij overtrof ze allemaal door te worden wie hij werd."
  
  

Obama zegt vaarwel aan Ted Kennedy

— De begrafenis van Ted Kennedy kluisterde dit weekend velen aan het scherm. Zoals we dat van hem ondertussen gewoon zijn, was de rede die BARACK OBAMA uitsprak meer dan een simpel dankwoord. Het werd een grafrede, maar ook een politiek programma en een levensbeschouwing in een notendop.

Lees de rede van president Obama

Naar boven

• De roman die de crisis voorspelde - Wouter Van Driessche in De tijd 1-8-2009
  
  

Raar maar waar. Het best verkochte businessboek aller tijden is een roman van meer dan 1.000 pagina's. Het werd geschreven door een filosofe die Alan Greenspan tot haar fans mag rekenen. En 50 jaar na publicatie is het opnieuw een bestseller in de VS, terwijl hier niemand het kent. Mogen we u voorstellen: 'Atlas Shrugged' van Ayn Rand, het invloedrijkste boek na de Bijbel.

Businessboeken. Doorgaans zijn het hoogst oninspirerende niemendalletjes die door niemand gelezen worden, maar niet zo 'Atlas Shrugged' van de Amerikaans-Russische filosofe Ayn Rand. In onze contreien kent bijna niemand het vuistdikke boek uit 1957, maar in de rest van de beschaafde wereld ligt dat enigszins anders. In de Verenigde Staten alleen al ging het bijna 20 miljoen keer over de toonbank en werd het zelfs verkozen tot het tweede meest invloedrijke boek aller tijden. Alleen de Bijbel doet beter.

Lees verder

Video interview met Ayn Rand 7'45"

Naar boven

• De Sociale Zekerheid moet een bevoegdheid worden van de Vlaamse en Franse Gemeenschap - Eric Ponette - Lier 11 juli 2009
  
  

Inleiding

De Europese Unie telt 27 lidstaten; daarvan zijn er 11 met een kleiner aantal inwoners dan Vlaanderen. Dat zijn: Denemarken, Ierland, Finland, Luxemburg, Slowakije, Slovenië, Litouwen, Letland, Estland, Cyprus en Malta. Die zijn dus allemaal bevoegd voor hun eigen SZ.
Doch er is meer: in verschillende federale landen zijn ook de deelstaten gedeeltelijk bevoegd voor hun eigen SZ. Dat is zo in de Verenigde Staten en Canada, doch ook dichter bij huis, namelijk in de Zwitserse kantons, in Baskenland en Catalonië, in Schotland en in mindere mate in de Duitse Länder.
De SZ, dat is de betaling van uw geneeskundige verzorging, dat zijn de kinderbijslagen voor uw kinderen of kleinkinderen, dat zijn de vergoedingen wanneer u werkloos wordt of met brugpensioen gaat, en dat zijn uw pensioenen. Daar komt nog bij: de vergoedingen voor arbeidsongeschiktheid bij ziekte en moederschap, bij beroepsziekten en bij arbeidsongevallen.

Stelling

Mijn stelling is dat de SZ, die nu een bevoegdheid is van de federale Belgische overheid, moet overgedragen worden aan de Vlaamse en Franse Gemeenschap.
De inwoners van Brussel moeten dan de keuze krijgen tussen het SZ-stelsel van die beide gemeenschappen.
Tegelijkertijd stel ik aan de Franse Gemeenschap een onderhandelde, en dus voorwaardelijke, financiële solidariteit voor.

Lees verder

Naar boven

• Eric Ponette krijgt de Orde van de Vlaamse Leeuw 2009
  
  
  
  Prof. dr. Matthias Storme reikt de Orde van de Vlaamse Leeuw uit aan prof. em. dr. Eric Ponette.
  An De Moor van de Beweging Vlaanderen-Europa feliciteert de gevierde.
  
  

Eric Ponette is de nieuwe drager van de Orde van de Vlaamse Leeuw voor 2009. De onderscheiding wordt al meer dan 35 jaar toegekend als erkenning van een consequente en kordate houding in de sociale en culturele ontvoogding van de Vlaamse gemeenschap, omwille van prestaties die de integratie van de Nederlanden bevorderen of voor acties en initiatieven met het oog op de uitstraling van de Nederlandse taal en cultuur.

Lees verder

• Laudatio van Matthias E. Storme en dankwoord van Eric Ponette bij de toekenning van de Orde van de Vlaamse Leeuw op 26 juni 2009
  
  

  Matthias E. Storme:
  
  Hoogedelgestrenge Heer schepen in wiens stede wij te gast zijn,
  Hooggeachte laureaat en eerdere dragers van de Orde van de Vlaamse Leeuw,
  Hooggeachte Dames en Heren vertegenwoordigers van het volk in onze diverse Staten,
  Waarde landgenoten uit Noord- en Zuid-Nederland!

  De Orde van de Vlaamse leeuw wordt toegekend ter erkenning van verdiensten in verband met:

  • een consequente en kordate houding in de sociale en culturele ontvoogding van de Vlaamse gemeenschap;
  • prestaties die de integratie van de Nederlanden bevorderen;
  • acties en initiatieven met het oog op de uitstraling van de Nederlandse taal en cultuur.
  
  De Orde die wij vandaag uitreiken is de 26e op rij.

  In Professor Ponette eren wij een man van vele eigenschappen. Eric Ponette moet zowat de antipode zijn van de hoofdfiguur uit Robert Musil's Der Mann ohne Eigenschaften. En die eigenschappen zijn op de eerste plaats deugden.

  Op de eerste plaats, met de woorden van Albrecht Rodenbach:

  De eerste deugd des Vlamings was de trouwe.
  En in de trouw, in al haar waarheid verstaan
  Ligt alle deugd en waardigheid besloten.

  Eric, die woorden heb je als wijding gegrift op de binnenkaft van mijn exemplaar van Hoe Vlaams zijn de Vlamingen (1), het boek dat je in 2000 met Peter de Roover hebt op stapel gezet, ingeleid en afgewerkt. Een boek dat handelt over de vraag of de Vlamingen al dan niet een volk mét eigenschappen zijn, mogen zijn, en moeten zijn.

  ...
  
  Eric Ponette:
  
  

  Dames en Heren, Goede Vrienden,

  Ik ben fier deze onderscheiding te mogen ontvangen, want het is ook jullie onderscheiding: ik sta hier immers tussen jullie als een militant voor Vlaams zelfbestuur.
  Daarom ben ik de organisatoren erkentelijk en dank ik mijn laudator voor zijn lovende woorden, want die zijn ook voor jullie bestemd.

  DANK

  Aan allen bij naam dank zeggen, aan wie ik die verschuldigd ben, is onbegonnen werk. Ik maak een uitzondering voor twee vrouwen, vooreerst mijn 92 jarige moeder die in de naoorlogse repressiejaren wroette om haar vier kinderen groot te brengen. En verder voor mijn vrouw, met wie ik - sinds we nog tieners waren - dezelfde idealen deel.
  In hen beiden dank ik al mijn familieleden en onze kinderen voor hun steun.

  "Door eenzelfde wet eens verbonden,
  "In vaste geslotene rij,
  Daar trekken die oude gezichten
  Nog eens aan mijn ogen voorbij..."

  Zo zongen we in de rebelse scoutsgroep te Ronse begin de jaren '50, en het verwekte opschudding bij de aalmoezenier en sommige leiders toen een van ons tijdens een kampvuur een leeuwenvlag te voorschijn toverde.

  ...
  
  Lees de volledige toespraken door hier te klikken
  
  Naar boven
  
  
  
  
• Onderwijsomkadering vanuit het Ministerie van Onderwijs
  - Werp een blik achter de schermen van Klasse TV Klasse (24-6-2009)
  
  
  
  Wat Klasse is en doet, dat krijg je niet in één zin uitgelegd. Lukt het wel met beelden en geluid? Zet je schrap en reis in enkele minuten met TV.Klasse door de wereld van Klasse.
  
  
  
  Bekijk het filmpje over Klasse (10'47")
  
  
  Naar boven

• De volledige toespraak van president Barack Obama
  van donderdag 4 juni 2009 - uitgesproken in Caïro
  

Ik ben vereerd om hier in het tijdloze Caïro door twee opmerkelijke instellingen te worden ontvangen. Al-Azhar is al ruim duizend jaar een baken in de islamitische onderwijswereld, terwijl de universiteit van Caïro al ruim een eeuw een bron is van de vooruitgang van Egypte. Samen vertegenwoordigen jullie de harmonie tussen traditie en ontwikkeling. Ik ben dankbaar voor jullie gastvrijheid en de gastvrijheid van het Egyptische volk. Ik ben ook trots dat ik de goede wil van het Amerikaanse volk uitdraag, evenals een vredesgroet van de moslimgemeenschappen in mijn land: Salam aleikum.

We treffen elkaar in een tijd van spanningen tussen de Verenigde Staten en moslims over de hele wereld; spanningen die zijn geworteld in historische krachten die verder gaan dan enig huidig politiek debat. ...

Lees verder

Beluister de volledige toespraak vanaf deredactie.be


Naar boven

• Geliefd Europa - Mia Doornaert DS 22-5-2009
  
  

Het was een magisch moment. Een concert in het Palazzo Farnese, het mooiste van Rome. De Franse ambassade organiseerde een benefietconcert, in de spectaculaire Herculeszaal. De jonge, begaafde pianist, Julien Brocal, was Frans en mooi als een jonge engel. Hij speelde Chopin en Ravel, met een klankrijkdom die alleen uit een Steinway vleugel kan komen. Achter hem was er een fraai versierde wand. En door de hoge ramen was de Romeinse hemel te zien in een straling van goud en blauw die geleidelijk overging in een schemering van abrikoos.

Het was het soort moment dat tranen in de ogen geeft, omdat het zo perfect is, en tegelijk zo vluchtig.

En ik dacht: dit is Europa. In een Romeins palazzo van het cinquecento met barokversieringen speelt een Franse pianist van de eenentwintigste eeuw muziek van een negentiende-eeuwse Poolse componist op een instrument dat ook vandaag nog het product is van loutere - en sublieme - Duitse (of door Duitsers naar New York geëxporteerde) handenarbeid. En dat alles vloeit perfect in elkaar. Dit is het Europa van de geest en de kunst dat sinds eeuwen bestaat, over alle staatsgrenzen en oorlogen heen.

Lees verder

Naar boven

______________________

• Elke Vlaming een ambassadeur voor Vlaanderen? Symposium over Vlaamse publieksdiplomatie
  Lessius Hogeschool Antwerpen - 5 mei 2009
  
  Experts op het vlak van diplomatie en journalistiek debatteerden op dinsdag 5 mei in de Antwerpse Lessius Hogeschool over de internationale identiteit en beeldvorming van Vlaanderen en de rol die de Vlaamse burger daarin kan spelen. De bijeenkomst vond plaats op initiatief van de Beweging Vlaanderen-Europa vzw en heeft de ambitie om vanuit de referaten, het debat en de interactie met het publiek een aantal voorstellen op de tafel te brengen voor de beleidsnota 2009-2014 van de toekomstige Vlaamse minister voor buitenlands beleid in de nieuwe Vlaamse regering.
  
  Lees daarover op de website van Vlaanderen-Europa
  
  
• De mogelijkheden tot publieksdiplomatie voor regio’s met wetgevende bevoegdheid: welke lessen voor Vlaanderen? - Dr. David Criekemans
  
  David Criekemans (van de UAntwerpen) ging dieper in op de mogelijkheden van publieksdiplomatie voor regio's met wetgevende bevoegdheid zoals Vlaanderen.
  
  Lees zijn referaat van op het symposium van 5 mei 2009
  
  
• Publieksdiplomatie van Quebec als inspiratiebron. Een pleidooi voor institutionalisering van Vlaamse publieksdiplomatie - Ellen Huijgh
  
  Ellen Huijgh (die verbonden is aan het gerenommeerde Clingendael Instituut) lichtte de publieksdiplomatie van Quebec toe als inspiratiebron voor Vlaanderen.
  
  Lees haar referaat van op het symposium van 5 mei 2009
  
  

____________________.

Naar boven

 

• Boekpublicatie: "Greep naar de markt - De sociaal-economische agenda van de Vlaamse Beweging en haar ideologische versplintering tijdens het interbellum" Olivier Boehme
  
  

Van Lodewijk De Raet naar Gaston Eyskens

Vlaamse zoektocht naar eigen "markt"

Interview Marc Platel

't Pallieterke - 25 maart 2009

Bibliotheken vol over de Vlaamse politieke geschiedenis, over het Vlaamse denken over zichzelf, over Vlaanderen en zijn culturele ontwikkeling en nog veel andere grote en kleine kanten van het Vlaamse zijn en doen, we weten wie onze "grote figuren" zijn, over dat alles zijn we stilaan meer dan grondig geïnformeerd. Over wat de geschiedenis van de Vlaamse zoektocht naar Vlaamse welvaart moet voorstellen, over het economisch denken en doen in Vlaanderen was het tot gisteren grotendeels tasten in het duister. Daarover moest het eerste wetenschappelijke overzicht nog altijd geschreven worden. Alsof de Vlaamse beweging dan toch "maar" een culturele taalbeweging wilde zijn, alsof Vlamingen geen interesse durfden hebben voor hun eigen welvaart.

Uit die wetenschappelijke historische duisternis heeft de Antwerpse historicus Olivier Boehme ons nu verlost Laat het meteen duidelijk zijn, hij doet dat op een meer dan boeiende en voor niet "deskundige" lezers op een behoorlijk vlotte manier. Het is wel een kanjer van net geen duizend dichtbedrukte bladzijden over wat de Vlaamse "Greep naar de markt" zou moeten geweest zijn - de allusie op dat andere historische standaardwerk van Bruno De Wever over de geschiedenis van het VNV, de "Greep naar de macht" ligt voor de hand - over de "sociaal-economische agenda van de Vlaamse Beweging" in de periode tussen de twee wereldoorlogen.(1) Veertien hoofdstukken waarvan de meeste naar nog meer verhelderend studiewerk vragen. Een boek dat ook een bijsturing van onze eigen kijk op de communautaire geschiedenis van dit apenland veronderstelt. (2)

Lees verder

 

• Boekpublicatie: "De worsteling met de moderniteit - Pleidooi voor een esthetische levensbeschouwing" Jaak Peeters
  
  In De worsteling met de moderniteit brengt Jaak Peeters een historisch-filosofische schets van de verlichting en moderniteit die leidden tot de hedendaagse ontwrichte maatschappij. Om tot de vaststelling te komen dat de mens vandaag - hoe "verlicht" en "modern" ook - met trauma's worstelt die wortelen in de grote ideeën van verandering, vernieuwing en vooruitgang van de eerste en tweede verlichting, en haar uitlopers in mei 68. Jaak Peeters brengt een hoogstpersoonlijke en gedurfde analyse van onze tijd en grijpt daarvoor terug naar de wortels van onze "nieuwe" tijd.
  
  Lees verder
  
  
  
  

• Dossier Jaap Kruithof (+ 25-2-2009)
  
  
  
  Op woensdag 25 februari 2009 overleed de filosoof en moraalwetenschapper Jaap Kruithof. Bij zijn overlijden publiceerden de kranten heel wat artikels over hem omwille van zijn impact op onze samenleving.
  
  
  
  
  
  Zo publiceerde prof. dr. Ronald Commers in DS van 28-2 | 1-3-2009 een opinieartikel "Jaap Kruithof 1929-2009" met deze aanhef:
  "Jaap Kruithof, die deze week overleed, was de vader van een unbiek filosofisch experiment aan de Universiteit van Gent. Een prestatie van wereldniveau. Bovendien was hij een unieke eigenzinnige denker, een jongerenbezieler en een mediafiguur die nooit een blad voor de mond nam."
  
  Lees verder
  
  
  
• Laudatio Rémi Brague 1-2-2009
  
  Laudatio Rémi Brague bij de opname in de Europese Eresenaat van de BVSE-UEF, Antwerpen 1 februari 2009
  
  Met professor Rémi Brague eren we vandaag een Europees denker van formaat, een reus van een dwerg op schouders van reuzen, een exclusief denker van de inclusie, een centrale denker van de excentriciteit, een specialist van de bronnen met een magistrale visie op de mondingen.
  
  Matthias Storme
  
  Lees verder
  
  
  
• De inauguratietoespraak van Barack Obama 20-1-2009
  
  

Mijn medeburgers,

Ik sta hier vandaag, nederig door de taak die voor ons ligt, dankbaar voor het vertrouwen dat jullie mij hebben gegeven, denkend aan de offers die onze voorouders hebben gebracht... Vandaag zeg ik u dat de uitdagingen reëel zijn, ernstig en veelvuldig. Ze zullen niet gemakkelijk snel worden aangegaan. Maar weet dit, Amerika, ze zullen worden aangegaan...

Wij blijven een jonge natie, maar - in de woorden van de Schrift - de tijd is gekomen om kinderachtige zaken opzij te zetten. De tijd is gekomen om onze volhoudende geest opnieuw te tonen, om een betere geschiedenis te kiezen, om de kostbare gift over te brengen, dat nobel idee dat van generatie op generatie is doorgegeven, de belofte van God dat iedereen gelijk is, dat iedereen vrij is en dat iedereen de mogelijkheid moet krijgen om het hoogste geluk na te streven...

Lees verder


De taalgraaicultuur en de Belgische loftreflex 7-1-09

Luc van Doorslaer over het belang van taal in de Belgische politiek en samenleving. Van Doorslaer is als docent-onderzoeker in de vertaalwetenschap en journalism studies verbonden aan Lessius Antwerpen en de KU Leuven. Hij werkt ook als zelfstandig tv-journalist.

'Vanuit ons postmoderne, progressieve en internationalistische wereldbeeld ontkennen we graag dat vandaag de dag het taalgegeven nog een doorslaggevende rol speelt', schrijft taalwetenschapper Luc van Doorslaer. 'Wij associëren taalgrenzen met belemmeringen die niet passen bij een mondiale burger.' Met twee recente, hedendaagse voorbeelden wijst hij er echter op dat we ons vaak bezondigen aan wishful thinking als we er van uitgaan dat taal en cultuur in onze mondiale 21ste eeuw verwaarloosbare categorieën geworden zijn.

Lees verder

Naar boven

• De nieuwe crisis is er een van de rechtsstaat 19-12-08
  
  
  
  Hendrik Vuye over de scheiding, samenwerking of vermenging der machten. Vuye is gewoon hoogleraar grondwettelijk recht aan de Rechtsfaculteit UHasselt.
  
  
  
  
  Yves Leterme en de zijnen hebben het beginsel van de scheiding der machten met voeten getreden. Goed, maar wat betekent dat precies? En hoe heeft de Belgische grondwetgever het vertaald? Hendrik Vuye heeft het over samenwerking en zelfs vermenging der machten: 'Hoe komt het toch dat we op mondaine aangelegenheden zo makkelijk horen fluisteren van welke signatuur een magistraat is? Dat is nefast, men zet de kat bij de melk', aldus Hendrik Vuye.
  
  Lees verder
  
  
  
• Vlaanderen en Wallonië op TV Nederland 2 - reportage 12-12-08
  
  Prem Radhakishun trekt weer door het land om problemen aan te kaarten en waar mogelijk op te lossen. Een unieke excursie naar buurland België. Prem Radhakishun en Jalal Bouzamour onderzoeken hoe het mogelijk is dat de Walen en de Vlamingen, die uiterlijk nauwelijks van elkaar verschillen, elkaar toch het leven zuur maken.
  
  Lees verder
  Bekijk de reportage
  
  
  
• Europa kan ontstaan via literatuur - Martine de Clercq DS 6-12-2008

Bestaat er zoiets als 'de Europese canon', en zo ja, hoe kan die ontstaan? Volgens Martine de Clercq speelt de literatuur hierbij een essentiële rol. 'Wij pleiten voor de studie van de Europese letteren als een essentieel element voor het vormingsideaal van het Europese humanisme.'

Lees verder

Naar boven

• Hoe word je de beste universiteit? Patrick Loobuyck
  - kritische lezing 20-11-2008
  
  

  Zolang er universiteiten zijn, zullen er ranglijsten zijn, maar aan welke criteria worden de onderwijsinstellingen best getoetst? Een heikel punt, want het risico bestaat dat de ranking het onderwijs negatief beïnvloedt, zegt PATRICK LOOBUYCK.
   

  Rankings van universiteiten zijn te vergelijken met politieke peilingen: iedereen zegt dat ze onbelangrijk en foutief zijn, maar de resultaten bepalen toch het nieuws én de strategische plannen van de betrokkenen. Zo geven de media telkens aandacht aan de resultaten van de Shangai en de Times ranking, en de universiteiten volgen hun rankingpositie met argusogen. Vooralsnog bestaat er in Vlaanderen een zeker evenwicht: Leuven is in de Times ranking de eerste Vlaamse universiteit op de 72ste plaats, terwijl Gent fier is dat het in de Shangai ranking met een 126ste plaats iets hoger staat dan Leuven. Meteen is ook duidelijk dat rankingposities erg relatief zijn.
  
  Lees verder
  
  
  
• Hoe Belgisch is Nederland, hoe Hollands Vlaanderen?
  
  OVER DE MENTALE BOEDELSCHEIDING TUSSEN NOORD EN ZUID
  Wat hebben Vlaanderen en Nederland nog met elkaar gemeen?
  Dat was het thema van de 25ste Pacificatielezing die HERMAN PLEIJ op zaterdag 8 november 2008 gaf in het Stadhuis van Gent. 'De Hollandse gezelligheid komt uit Vlaanderen. En het is niet bij gezelligheid gebleven.'
  
  Lees verder
  
  

• "Alleen staatshervorming kan ons land financieel redden" (Knack 28-10-2008)
  
  Zal de federale overheid de pensioenen kunnen uitbetalen? Zal ze de kosten van de vergrijzing kunnen dragen, nu ze er steeds minder in slaagt een spaarpotje aan te leggen en ze steeds vaker de regio's moet bijspringen? Om uit het moeras te raken, pleiten de drie Leuvense professoren economie Koen Algoed, Dirk Heremans en Theo Peeters in Knack voor een grondige staatshervorming.
  
  'Het fundamentele probleem van ons land is de manier waarop we gemeenschappen en gewesten financieren. Je kunt in België niets oplossen als je de financieringswet niet grondig aanpakt.' Dat stellen de professoren economie Koen Algoed, Dirk Heremans en Theo Peeters in een uitgebreide studie vol cijfers.
  
  Lees verder
  
  Koen ALGOED, Dirk HEREMANS en Theo PEETERS - Klik op:
  Voorrang geven aan meer financieel-fiscale verantwoordelijkheid in een nieuwe staatshervorming - mei 2007
  
  

Naar boven

• Natuurlijk discrimineer ik. Zoals iedereen. Henk Rijkers in interview met Theodore Dalrymple n.a.v. zijn nieuw boek 'Leve het vooroordeel
  
  Bron: Katholiek Nieuwsblad - 17 oktober 2008 en Iskander
  
  
  Vooroordelen en conventies dienen als eerste richtinggevers in ons leven. Ze zijn echter compleet verdacht gemaakt. Met fataal gevolg, stelt Theodore Dalrymple
  
  
  Geen vooroordeel floreert meer dan dat tegen vooroordelen. We poseren graag als mensen die met ieder vooroordeel hebben afgerekend. Maar toch, als in een donker steegje iemand op ons afkomt, en het blijkt een oud dametje te zijn, voelen we opluchting. Voor welke groepen we eigenlijk bang waren, durven we niet te bekennen. Althans niet hardop.
  
  Vooroordelen zijn de onmisbare wegwijzers in ons leven. Je kunt er niet buiten als je je in nieuwe situaties moet oriënteren. Maar omdat het vooroordeel verstrengeld is geraakt met ‘racisme’, is het in kwade reuk geraakt. Theodore Dalrymple (de schrijversnaam van de Britse psychiater Anthony Daniels) zingt echter in een prachtig werkje de lof van conventies en vooroordelen.
  
  Lees verder
  
  
  
• Werk de transfer weg (De Tijd 25-9-2008)
  
  Elke Vlaming ‘betaalt’ gemiddeld bijna duizend euro per jaar aan Wallonië. In absolute cijfers gaat het om 5,8 miljard euro. Dat is de slotsom van een studie van de Nationale Bank. Naargelang je dat bedrag weinig of veel, goed of slecht besteed vindt, heet die geldstroom ‘solidariteit’ of ‘transfer’.
  
  Lees verder
  
  Naar boven
  
  
  
• Evenwichtskunstenaars op hoog niveau
  Bedenkingen bij de Standaard artikelenreeks 'Mijn kind, druk kind' van Minister Frank Vandenbroucke in De Standaard van 5 september 2008.
  
  Van belang in dit artikel is ook welke onderwijsrealiseringen de minister nog wil volbrengen voor het einde van de Vlaamse regeerperiode midden juni 2009.
  Zo wil hij de schotten tussen de bestaande onderwijsvormen BSO, TSO, ASO goeddeels slopen. Zo wil hij 'hoger beroepsonderwijs' creëren na het eind van het secundair onderwijs, in het netwerk van sec. onderwijs, hoger en volwassenenonderwijs. Hij wil de betrokkenheid van ouders vergroten bij het onderwijs van hun kinderen. In het dossier 'leerzorg' rond leerlingen met leerproblemen pleit hij voor een genuanceerd evenwicht tussen de rol van het gewoon en van het buitengewoon onderwijs. Hij wil voortdurend verstandig vernieuwen zo n.a.v. het project rond de proeftuinen.
  
  Lees meer
  
  Naar boven
  
  
  
• Leve de Belgische omwenteling
  
  
  
  
  Twee dagen na de Belgische Nationale Feestdag 2008 schreef de Brusselse prof. Philippe Van Parijs in De Standaard de volgende tekst.
  
  
  
  
  Oef! De nationale feestdag is voorbij. Een euforische dag was het niet, maar er vielen geen doden. zelfs geen enkele gewonde. Andere multi-etnische landen hebben minder geluk. Geluk? Ja. Maar wel een geluk dat, na een patstelling die nu al vierhonderd dagen duurt, gepaard gaat met een almaar groter gevoel van onbehagen.
  
  Waarom geraken we niet uit deze impasse? Wat missen we toch? Wel, eerst en vooral een duidelijke visie op de institutionele toekomst van ons land. Een visie waarover iedereen het eens is dat die in ieders belang is. Houdt dit een nieuwe diepgaande hervorming van onze federale staat in? Zonder meer. En het zal evenmin de laatste zijn.
  
  Lees verder…
  
  
  
• Valse vriende – die gevaarlike avontuur van vertaal uit Nederlands

  Uitermate boeiende tekst in het Afrikaans op LitNet - NeerlandiNet niet alleen over de moeilijkheden van het vertalen van het Nederlands in het Afrikaans, maar ook over de contacten van de auteur met de Nederlandse literatuur en van de relatie van Nederlandse schrijvers met Zuid-Afrika en hoe het allemaal evolueerde van vroeger naar nu.
  
  
  
  Zo begint Daniel Hugo zijn verhaal:
  
  

  
  Sedert menseheugenis – dit wil sê vandat ek kon lees – het daar in my ouerhuis ʼn geraamde spreuk gehang. Op swart satyn in goud geborduur het daar gestaan: “Gezelligheid kent geen tijd.” Dit was ’n geskenk uit Nederland van my pa se broer wat in die vyftigerjare klassieke tale aan die Universiteit van Utrecht gestudeer het. Dit was my heel eerste kennismaking met Nederlands. Al kon ek die betekenis onmiddellik snap, was die spelling, die grammatika en die lewenshouding van dié swierige woorde vir my vreemd.
  
  In Afrikaans sou dié spreuk só klink: “Geselligheid ken nie tyd nie”, of meer idiomaties: “Geselligheid steur hom nie aan tyd nie.” Maar met die Afrikaanse dubbele negatief gaan die bondige trefkrag van dié rymende spreuk verlore. Dat hierdie einste dubbele negatief my jare later as vertaler dikwels ’n skeelhoofpyn sou besorg, kon ek tóé natuurlik nie weet nie.
  
  Lees verder…

  Naar boven
  
  
  
• Tussenstand: De taal is nooit meer gansch het volk - Liesbeth Van Impe
  
  Zijn fenomenen in 'de rand' ook alleen maar randfenomenen? Moeten we ons echt zo druk maken over vijftien woningen in Vilvoorde waarvan de drempel verhoogd wordt middels een taaltest? Of over 91 kavels in Zaventem, een handvol kinderen in Liedekerke, een paar tientallen leefloners in Geraardsbergen, 300 handelaars in Overijse die de openingsuren al eens eentalig Frans afficheren? Ja dus, onrust is op zijn plaats. Zeker nu de rand een offensieve rol opeist in het gevoelige debat over hoe we de Vlaamse identiteit definiëren.
  
  Lees meer
  
  
  
• Solidariteit - Eric Ponette
  
  

  Solidariteit met zwakkeren en minderbedeelden in de samenleving is een belangrijke menselijke waarde.
  Maatschappelijke solidariteit is echter geen absoluut begrip: ze heeft bepaalde kenmerken en is aan randvoorwaarden verbonden.
  Wanneer de Vlamingen een gebrek aan solidariteit verweten wordt door te pleiten voor een eigen Sociale Zekerheid (SZ), moet onderzocht worden of die beschuldiging terecht is: ze moet getoetst worden aan die kenmerken en randvoorwaarden.

  Lees meer
  
  Naar boven
  
  
  
• Een foute visie op taal.
  TAAL, ONDERWIJS EN DE SAMENLEVING: DE KLOOF TUSSEN BELEID EN REALITEIT 3-4 mei 2008
  
  Jan Blommaert en Piet Van Avermaet hebben een boek geschreven 'taal, onderwijs en de samenleving'. 'Kennis van het Nederlands dreigt meer dan ooit het hedendaagse 'Schild en Vriend' geworden', schrijven ze in een bewerkte versie van hun voorwoord. En: het beleid van de ministers Keulen en Vandenbroucke mist alle relevantie want het gaat over spoken en geesten, niet over feiten.
  
  Lees meer
  
  
  
• Keulen op spokenjacht
  MINISTERS ANTWOORDEN BLOMMAERT EN VAN AVERMAET 6 mei 2008
  
  

  Marino Keulen en Frank Vandenbroucke begrijpen de kritiek niet die Jan Blommaert en Piet Van Avermaet dit weekeinde formuleerden op hun beleid. 'In het parallelle universum van Blommaert en Van Avermaet kan je wellicht les geven in 180 talen tegelijk.'
  
  Lees meer
  

• Taal is cruciaal voor gelijke kansen 6 mei 2008
  
  Jan Blommaert en Piet Van Avermaet schrijven over mijn taalbeleid: 'Het mist alle relevantie want het gaat over spoken en geesten, niet over feiten, en de concentratie op zogeheten taalachterstanden trekt de aandacht weg van de diepere, structurele oorzaken van ongelijkheid.' Mijn visie zou 'gepolitiseerd' zijn en 'taalideologie verwarren met taalrealiteit'. Frank Vandenbroucke
  
  Lees meer
  
  Recensie: zie NDN-website - rubriek Publicaties:
  Een academisch pamflet tegen de "Beleidsbrief"
  
  Naar boven
  
  
  
• Engelstalig overzicht Vlaamse krantenartikels voor buitenlanders
  
  

  Vlaams minister van Buitenlands Beleid Geert Bourgeois start met een dagelijks elektronisch persoverzicht voor buitenlanders. Doel is de buitenlandse opiniemakers beter te informeren over wat politiek leeft en beweegt in Vlaanderen. Het gratis overzicht is in het Engels en wordt dagelijks per e-mail verstuurd. Het is ook terug te vinden op de webstek van Flanders Today, de wekelijks Engelstalige krant voor buitenlanders. De minister wil ook alle Vlamingen betrekken bij de promotie van Vlaanderen. Hij roept hen op om buitenlandse buren, vrienden, zakenrelaties en collega’s de weg te wijzen naar deze informatiebronnen over Vlaanderen zodat die op een objectieve wijze kennis kunnen maken met Vlaanderen. ...
  Met Flanders Today en het Engelstalige persoverzicht reikt de minister de nodige instrumenten aan. Iedereen kan helpen om buitenlanders attent te maken op de webstek www.flanderstoday.eu waar men zich gratis kan abonneren op zowel de krant als op het persoverzicht.

  Lees meer
  
  Naar boven
  
  
• Benelux
  
  Ontstaat uit het drievoudig binnenkort een viervoudig verband? Nordrhein-Westphalen onderzoekt of het in 2010 zou aansluiten bij het Beneluxverdrag.  Staatsrechtelijk zou “Beneluxnor” een nieuw land zijn. In werkelijkheid is het al lang een prestatiebekwame Europese kernregio. Het huidige dossier APuZ over de geschiedenis, het heden en de toekomst van Benelux.
  
  Het Duitstalige dossier is bijzonder aanbevelenswaardige lectuur, omdat het een complete en verhelderende kijk biedt op een Europese regio in volle evolutie.
  
  Bron: http://www.bpb.de/publikationen/8FGXY3,0,Benelux.html
  
  
  
• Een Hollander ontdekt Vlaanderen
  Tussendoor een olijke tekst van Rik Torfs, BV en ook nog wel wat professor kerkelijk recht KU Leuven. Hij is met fijnzinnige humor geschreven en geeft een wat relativerende kijk op het leven in Vlaanderen vanuit een vergelijkend tijdsperspectief, dat van een 37 geleden en nu. Er is sindsdien veel veranderd. We kennen Godfried Bomans nog. DS Donderdag 10-1-2008 Opinie & Analyse - Het hellend vlak blz. 23
  
  
  
• In België ontbreekt elke vorm van gezamenlijke cultuur en waarden
  03-01-2008 – Samuel – De Tijd
  Dat de kloof tussen Vlamingen en Franstaligen in ons land steeds groter wordt, is niet de schuld van onverantwoorde politici of separatistische partijen. Het is gewoon het gevolg van maatschappelijke en sociologische ontwikkelingen.
  
  
  
• "'Om niet te delen in haar zonden' (Op. 18,4)", Matthias Storme.
  Beschouwingen over de rechtvaardiging van secessie bij aantasting van
  de "vrijheit hunder constitutien", Openingsrede plechtige
  openingszitting 30 jaar jonge balie Oudenaarde, Stadhuis Oudenaarde
  16 november 2007. Voorlopige versie - gepubliceerd in Vivat Academia
  nr. 137 okt.-nov.-dec. 2007 pp. 139-165.
  
  Naar boven
  
  
  
• Paul Frissen zingt de lof van de ongelijkheid. De professor in bestuurskunde publiceerde dit jaar een boek met kritiek op het gelijkheidsdenken en de rol van de staat "De Staat van Verschil". De tekst brengt het verslag van een debat met hem in het Vlaams-Nederlands huis deBuren in Brussel
  
  
  
• Duitse pedagoog en filosoof Winfried Böhm over opvoeding:
  ‘Vrije solidaire mens moet centraal staan’ - door Etienne Van Neygen in Tertio 400 - 10 oktober 2007
  Wie vragen heeft bij het heersende discours over opvoeding en onderwijs, zal met belangstelling het recent vertaalde boek van de Duitse pedagoog Winfried Böhm lezen: Theorie en praxis. Een inleiding in het pedagogische grondprobleem. Daarin formuleert de auteur felle kritiek op de ‘maakbaarheidspedagogen’ die de opvoeding en het onderwijs volledig denken te kunnen programmeren. - Boek via Tertio online bestellen
  
  Naar boven
  
  
  
• De universiteit in beweging - Geïntegreerd strategisch plan voor de K.U.Leuven 2007-2012
  De K.U. Leuven publiceert als eerste van de universiteiten een dergelijk plan.
  Als u klikt op de koppeling komt u bij de inleiding van de Leuvense rector op de K.U.-website. In de inleidingstekst staan (zelfs twee) koppelingen naar het pdf-document met de volledige tekst van het "Geïntegreerd strategisch plan".
  
  
  
• De universiteit in spreidstand
  Kritische bedenkingen bij het geïntegreerd strategisch plan van de K.U. Leuven
  door Rik Torfs, hoogleraar kerkelijk recht aan de K.U. Leuven
  
  
  
• De vijf resoluties van het Vlaams Parlement op 3 maart 1999
  
  • betreffende de algemene uitgangspunten en doelstellingen van Vlaanderen inzake de volgende staatshervorming (Stuk 1339)
  • betreffende de uitbouw van de financiële en fiscale autonomie in de volgende staatshervorming (Stuk 1340)
  • betreffende Brussel in de volgende staatshervorming (Stuk 1341)
  • betreffende het tot stand brengen van meer coherente bevoegdheidspakketten in de volgende staatshervorming (Stuk 1342)
  • betreffende een aantal specifieke aandachtspunten voor de volgende staatshervorming (stuk 1343) 
    Bron: OVV - Woord houden!
    
    Naar boven
    
    
    

• Vlaams Witboek als inspiratiebron voor communautair debat "Waarom meer Vlaanderen?" Thuispagina website Overlegcentrum van Vlaamse Verenigingen -
  Publicatie: 4 mei 2007
  
  
  
• Het Vlaamse taallandschap verschraalt - Essay van prof. em. dr. Johan Taeldeman, taalkundige + commentaar Ghislain Duchâteau
  
  
  
• Financieringsmodel hoger onderwijs ter discussie: De macht van het getal
  (Jürgen Jaspers, Jesse Mortelmans, Dietlinde Willockx - onderzoekers geesteswetenschappen Universiteit Antwerpen) DS 27-6-2007
  
  
  
• Financieringsmodel hoger onderwijs ter discussie: Een beetje gemakzuchtig
  (Repliek op de tekst "De macht van het getal" door Minister Frank Vandenbroucke + antwoord van de drie in een lezersbrief) DS 28-6-2007 +DS 29-6-2007
  
  Naar boven
  
  
  
• Dalrymple of het verraad van de elite
  23-05-2007 - Filips Defoort - Tertio
  
  
  
• Gewoon de 'file' blijven 'saven' - interview met prof. em. A. de Swaan over het wereldtalensysteem, het Engels, de integriteit van het Nederlands - de Volkskrant van 19-01-2002
  
  
  Naar boven
  
  
  
• De pagina Boekbesprekingen op de website van het Overlegcentrum van Vlaamse Verenigingen
  - een aantal teksten over relevante recente publicaties
  
  
  
• Andere actuele teksten en initiatieven op de website van het Overlegcentrum van Vlaamse Verenigingen (OVV)
  
  Naar boven
  
  
  _________________________
  
  Al dan niet meer Engels in het hoger onderwijs
  
  
  
• Ban het Nederlands niet uit de masteropleidingen - Prof. Jozef Deveese in De Tijd 27-8-2010
  
  

  De internationalisering en het taalregime in het hoger onderwijs zijn opnieuw aan de orde. De Vlaamse regering besliste onlangs een ‘versoepeling’ van de wetgeving op de onderwijstaal voor te stellen aan het Vlaams Parlement. Maar waarom onderwijs geven in een vreemde taal?

  Door Jozef T. Devreese, professor emeritus in de fysica van de Universiteit Antwerpen en de Technische Universiteit Eindhoven

  
  

  Het Vlaams decreet van 4 april 2003 bepaalt dat het Nederlands de onderwijstaal in hogescholen en universiteiten is. Het decreet geeft tevens aan in welke mate en voor welke onderdelen van de bachelor- en masteropleidingen een andere taal kan worden gebruikt.
  
  Over een aantal algemene doelstellingen van het taalbeleid voor het universitair en het hoger onderwijs bestaat een ruime consensus: een evenwicht realiseren tussen het gebruik van het Nederlands en van vreemde talen (in het bijzonder het Engels) als onderwijstaal; de studenten optimaal internationaal onderdompelen, afhankelijk van de finaliteit van hun studie; en de maximale internationale uitstraling van onze universiteiten en laboratoria stimuleren.
  
  Wanneer het over de modaliteiten gaat om die doelstellingen te realiseren, lopen de meningen echter uiteen. Een veelgehoord argument voor verdere verengelsing van de onderwijstaal is dat Engelstalig onderwijs nodig is om buitenlandse topstudenten aan te trekken en onze internationale uitstraling te vergroten.
  
  Tot voor kort trokken we buitenlandse studenten en vorsers aan door geselecteerde specialisatieopleidingen in het Engels aan te bieden, met een apart getuigschrift en gesteund door excellentiepolen in het onderzoek. Dit waren de eenjarige ManaMa-opleidingen, master na master. Via wetenschappelijke samenwerkingsverbanden leidde dit tot een levendige internationale uitwisseling van studenten. De getuigschriften van die opleidingen waren niet gelijk aan, maar hoger dan een masterdiploma.
  

  Spanningsveld

  Die opleidingen zijn recentelijk echter ‘ingedaald’ in de Nederlandstalige masteropleidingen, in een poging tot rationalisatie. Daardoor ontstaat een spanningsveld omdat Nederlandsonkundige studenten zullen afhaken. Dat was een van de argumenten om de Nederlandstalige masteropleidingen te verengelsen en het taaldecreet aan te passen.
  
  Er bestonden evenwel alternatieven. Het was niet het taaldecreet dat aangepast moest worden. Belangrijker is de rationalisatie die kan worden doorgevoerd via het financieringsdecreet voor het hoger onderwijs. Op die manier kunnen de specialisaties gericht op buitenlandse studenten opnieuw ontkoppeld worden van het masterdiploma. Andere landen zoals Frankrijk, Duitsland en Italië organiseren dergelijke internationale opleidingen als een ‘doctoral school’. Voorbeelden uit de wetenschappen zijn de Les Houches-school in Frankrijk en het Abdus Salam Centre in het Italiaanse Triëst.
  
  Ook na het nieuwe voorstel van de Vlaamse regering aan het Vlaams Parlement blijft de inrichting van specialisatiecursussen, los van het masterdiploma, een vruchtbare optie die daarenboven toelaat de basismasteropleiding verder overwegend in het Nederlands in te richten.
  
  Een veelgehoord argument voor verdere verengelsing van het hoger onderwijs is dat het Engels de taal van de wetenschap is. Deze stelling is fout. Veeleer geldt dat wiskunde de taal van de wetenschap is. En een nieuwe taal leer je toch het best vertrekkend vanuit je eigen moedertaal? De Franse grammatica leren we ook niet in het Engels.
  
  Onze studenten komen nu al evenwichtig in contact met vreemde talen, vooral met het Engels. Tijdens de bachelor- en masteropleiding verloopt de basisopleiding in het Nederlands, met een zinvol aantal lessen in het Engels. De studenten volgen (vooral vanaf de masteropleiding) seminaries in het Engels en zij gebruiken, afhankelijk van de discipline, ook anderstalige handboeken.
  

  Lat

  Doctorandi, de meest relevante deelgroep voor internationalisering in sommige studierichtingen, komen via werkbesprekingen in het laboratorium, seminaries en (internationale) symposia ruim in contact met het Engels. Het blijkt dat de Vlaamse afgestudeerden op internationale congressen, na de alumni van bijvoorbeeld Cambridge en Oxford, het Engels, de ‘lingua franca’ van vandaag, nu reeds het best beheersen. Dat illustreert hoe het evenwicht Nederlands-Engels voor onze studenten kan worden bereikt binnen het decreet van 2003.
  De masteropleiding is trouwens niet de ideale omgeving ter bevordering van onze internationale uitstraling. Dat niveau legt de lat niet voldoende hoog voor het aantrekken van de betere buitenlandse studenten op basis van de excellentie van onze laboratoria en onderzoekers. In de praktijk zien we, op het masterniveau, buitenlandse studenten met soms relatief beperkte capaciteiten en vaardigheden die toch een diploma behalen en dan meteen gerechtigd zijn leraar te worden in ons secundair onderwijs. Zij kennen meestal weinig of geen Nederlands.
  
  Een veel meer geschikt niveau voor internationalisering ligt hoger dan dat van het regulier mastercurriculum: de oprichting van internationaal toegankelijke doctorale scholen geassocieerd aan de excellentiecentra van onze universiteiten. De lat ligt dan eveneens hoger voor buitenlandse studenten die willen studeren aan onze universiteiten. Wat hier wordt voorgesteld, is consistent met wat in landen zoals Duitsland en Frankrijk in de praktijk wordt gebracht.
  
  Bron: De Tijd 27 augustus 2010

  
  
  Naar boven
  
  
• Pleidooi tegen meer verengelsing in het hoger onderwijs - interview in Knack 25-8-2010 met prof. Jozef Devreese
  
  

  woensdag 25 augustus 2010

  Meer Engels in het Vlaamse hoger onderwijs zal leiden tot een verschraling van het Nederlands als onderwijstaal, vreest hoogleraar fysica Jos Devreese.
  
  
  
  Opleidingen in een andere taal resulteren bijna altijd in kwaliteitsverlies
  
  Recent besliste de Vlaamse regering om (met uitzondering van de kunstopleidingen) alle academische opleidingen van de hogescholen over te hevelen naar de universiteiten. Tegelijk wordt het taalregime versoepeld, dat in 2003 in het hoger onderwijs is ingevoerd.
  
  De nieuwe regeling trekt het aandeel in een andere onderwijstaal – vooral het Engels - voor een bacheloropleiding op tot 30 studiepunten. Voor een anderstalige masteropleiding eist ze nog enkel een Nederlandstalige equivalent binnen Vlaanderen.
  
  Dit stuit op kritiek van Vlaamse academici. Een van hen is Jos Devreese, fysicus en emeritus hoogleraar van de Universiteit Antwerpen en de Technische Universiteit Eindhoven.
  
  De geplande versoepeling zal leiden tot een verschraling van het Nederlands als onderwijstaal?
  
  Devreese: Ja. Het grootste gevaar is dat de deur op een kier wordt gezet voor steeds meer en uitsluitend Engelstalige masteropleidingen, en dat we naar Nederlandse toestanden verglijden. Dan zullen gespecialiseerde termen, concepten en knowhow in de eigen taal verloren gaan.
  
  Minister van Onderwijs Pascal Smet (SP.A) wil niet dat het Vlaamse hoger onderwijs doorslaat zoals in Nederland.
  
  Devreese: Ik hoor het hem graag zeggen, want ongeveer 90 procent van de afgestudeerden van de Vlaamse universiteiten en hogescholen heeft een loopbaan in Vlaanderen.
  
  In Nederland verlopen naar schatting al 20 à 30 procent van alle hogere opleidingen in het Engels. In Vlaanderen is dat nu 2 à 3 procent. Opleidingen in een andere taal resulteren bijna altijd in kwaliteitsverlies. Veel docenten beheersen het Engels zelf onvoldoende. Vlaamse studenten krijgen het moeilijker om de leerstof goed op te nemen. En te veel buitenlandse studenten die zich bij ons voor een masteropleiding inschrijven, zijn relatief zwak.
  
  De Vlaamse regering moet op haar stappen terugkeren?
  
  Devreese: Het dreigt vooral een hefboom te worden voor een verregaande en moeilijk omkeerbare verengelsing van het Vlaamse hoger onderwijs. Daarom pleit ik voor het behoud van het decreet van 2003. Als iets goed is, moet je het niet veranderen.
  
  (PAM)

  Knack.be Nieuws, duiding en discussie
  
  Naar boven
  
  
• Pleidooi tegen de afbreuk van het Nederlands in de collegezalen - Dr. Jan Roukens
  
  geschreven in de aanloop van het Congres van 10 oktober 2008 in het Vlaams Parlement
  
  In Nederland voltrekt zich stilletjes een taalrevolutie: als voertaal wordt het Nederlands steeds vaker vervangen door het Engels. Meer dan de helft van de masteropleidingen wordt in het Engels gegeven. Jan Roukens, bestuurslid van de Stichting Nederlands, houdt in De Kwestie een pleidooi tegen de afbreuk van het academische Nederlands en wijst op de risico’s. “Men stelt geen vragen bij de kwaliteit van het onderwijs dat onder druk staat, als vrijwel alle betrokkenen een taal gebruiken die de hunne niet is”.
  
  ___________________
  
  

“Met de bedienden spraken wij Vlaams,” vertelt de Brusselse elite die het nog heeft meegemaakt. Bedienden sliepen onder de nok en werkten in het souterrain. Da­mes en heren woonden tussen zolder en kelder, en spraken Frans onder elkaar.

Vlamingen die wilden meetellen in dat goede België konden stude­ren, in het Frans. Nederlands was immers niet geschikt voor hoger onderwijs of wetenschapsbeoefe­ning.

Nederlandstalig onderwijs werd pas in 1932 toegelaten in de juridische faculteit van de Gentse universiteit.
Gevolg was dat de elites in België, ook de Vlamingen onder hen, tot na de Tweede Wereldoorlog Franstalig waren of werden. De gevolgen van deze nu onvoorstel­bare taal­discriminatie laten zich nog steeds voelen, in sociale ver­houdingen en in de politiek.
De Nederlandse taalrechten die de Vlamingen ruim een halve eeuw geleden na veel strijd ver­worven hebben, laten zij zich niet gauw afnemen.

Aan de Nederlandse universiteiten heerste een halve eeuw geleden onbedreigd het Nederlands.

Iedereen sprak Nederlands, ook docenten en studenten uit het buitenland, al waren dat er weinig. Nederlanders telden internationaal mee in de academische discipli­nes en het bedrijfsleven, zij ken­den drie andere moderne talen en werden daarvoor gewaardeerd. Na 5 eeuwen stapsgewijze ont­wikkeling van het Nederlands tot cultuur- en wetenschapstaal die zich kon meten met andere Euro­pese talen, werd eind vorige eeuw vrij plotseling een andere weg in­geslagen. Niet terug naar het La­tijn, maar vooruit naar het Engels.
Wat waren de motieven van de­genen die deze omslag bewerkten en waaraan ontleenden zij hun in­zichten? Waren het de managers, vaak oud-bedrijfsleiders of be­drijfseconomen, die de universi­taire colleges van bestuur gingen bemannen en de traditionele auto­riteit van de hoogleraren verdron­gen? De tijdgeesten heetten glo­balisering en privatisering, ook van het onderwijs. Neoliberalen spraken van het in de markt zetten van de universiteit die het product ingenieurs, artsen, juristen en doctorandussen leverde voor de wereldmarkt.
Een meerderheid van de politieke klasse gedoogde dit beleid, ook al was het in strijd met de wet en ook al moesten de banden met de Ne­derlandse samenleving losser worden.
Extreem voorbeeld is de universi­teit Maastricht. Maastricht hanteert de slagzin ‘En­gels, tenzij …’ en bagatelliseert het rapport ‘Neder­lands, tenzij …’ van de KNAW (Koninklijke Nederlandse Akade­mie van Wetenschappen). De uni­versiteit schrijft “op weg naar een internati­onale academie” te zijn: bestuur en beheer spreken er En­gels en ook docenten en studen­ten wor­den verondersteld Engels te spre­ken.

Men stelt geen vragen bij de kwa­liteit van het onderwijs dat onder druk staat als vrijwel alle betrok­kenen een taal gebruiken die de hunne niet is. Voor welke markt deze universiteit de vooral Ne­derlandse studenten klaarstoomt, is niet duidelijk. De meesten zullen in Nederland werk zoeken, en daar moeite hebben zich aan de taal aan te passen.

Steeds meer Nederlandse en Vlaamse culturele en weten­schappelijke organisaties maken zich zorgen en wensen dat het Nederlands helemaal terugkeert in de collegezalen.

Het is niet wenselijk dat Neder­landse universiteiten de toekom­stige intellectuelen opleiden in het Engels, om in Nederland in gebro­ken Engels of gebroken Neder­lands te functioneren. Help!... de dokter, de rechter of zelfs de mi­nister spreken een soort Engels, dat willen Nederlanders toch niet meemaken?

Studenten moeten daarom in ei­gen land in de eigen taal kunnen studeren en examens doen, ook al is dat anno 2008 niet meer het geval voor de meeste studierich­tingen in Nederland.

Ook ‘Europa’ moet zich zorgen maken over de voortvarendheid waarmee in Nederland het aca­demische Nederlands wordt afge­broken. Die ontwikkeling leidt tot culturele eenvormigheid en eenta­ligheid en staat haaks op het poli­tieke project ‘Europa’, en het soci­aal-culturele model dat Europa voor ogen staat met de nadruk op culturele en taaldiversiteit en meertaligheid. Als het Neder­landse voorbeeld in meer Euro­pese landen zou worden gevolgd, leidt dat tot voortschrijdende poli­tieke onlust en onrust.
(auteur: Jan Roukens)

Jan Roukens is bestuurslid van de stichting Ne­derlands. Hij is coördi­nator van het congres over ‘Ne­derlands in het hoger onderwijs en in de we­tenschap’, dat de stichting Neder­lands en de verenigingen NL-Term en Algemeen Neder­lands Verbond (ANV) op 10 okto­ber organiseren in het Vlaams Parlement in Brussel.

Deze opiniebijdrage werd eerder gepubliceerd in Transfer (www.transfermagazine.nl), het vakblad over de internationalisering van het hoger onderwijs en onderzoek in Nederland.

Uit een inventariserend onderzoek dat Albert Oosterhof (UGent) vorig jaar uitvoerde in opdracht van de Commissie Cultureel Verdrag Vlaanderen-Nederland blijkt dat in Nederland in de masterfase de helft of meer van het onderwijs in het Engels gegeven wordt. Aan de Vlaamse universiteiten is het aan­deel van het Engels (doorgaans) beperkter en het is over de voor­bije jaren ook hooguit in (relatief) beperkte mate toegenomen.

Bron: De Taalsector.be

Naar boven

• De congresbundel "Nederlands in hoger onderwijs & wetenschap?" - Congres 10 oktober 2008 Vlaams Parlement
  
  

  Nederlands in hoger onderwijs en wetenschap?
  
  Albert Oosterhof, Willy Martin, Jan Roukens & Els Ruijsendaal (red.). (2010).
  Gent: Academia Press. X + 180 pagina’s -17 euro.

  De bundel behandelt de vraag hoe we om moeten gaan met de voertaal in ons hoger onderwijs. Moet de onderwijstaal zo veel mogelijk Nederlands blijven, mogen er ook andere talen een rol spelen, of moeten instellingen voor hoger onderwijs massaal overschakelen op het Engels? Welke keuzen moeten gemaakt worden ten overstaan van de taal waarin wetenschappelijke publicaties worden gesteld?
  
  Op 10 oktober 2008 werd over de onderwijstaal in het hoger onderwijs en in de wetenschap een congres gehouden in het Vlaamse Parlement in Brussel. De deelnemers werden verzocht hun bijdragen te publiceren en van de meesten kon een artikel worden opgenomen in deze bundel. Omwille van een totaalbeeld rond deze problematiek kregen in de loop van 2009 een aantal academici en anderen de gelegenheid bepaalde aspecten van de problematiek bijkomend  toe te lichten. Enkele bijdragen in dit boek zijn (bewerkte) versies van artikelen die al elders verschenen zijn. Bijdragen werden verzameld zowel uit Vlaanderen en Nederland als van buiten het Nederlandse taalgebied.

  De bundel omvat vier delen. In het eerste deel (De voertaal in ons hoger onderwijs: Stand van zaken en achtergronden) zitten twee artikelen waarin de resultaten worden besproken van recente kwantitatieve studies naar het gebruik van Engels in het hoger onderwijs. Vandenbussche bespreekt de studie van 2007 in opdracht van de Commissie Cultureel Verdrag Vlaanderen-Nederland, waarin een beeld wordt gegeven van de situatie in ons taalgebied. Oosterhof gaat in op de algemene relevantie van enquêteresultaten, waarbij hij ook enkele gegevens uit de ACA-studie die English-Taught Programmes in European Higher Education (Wächter & Maiworm 2008) presenteert.

  Het tweede deel (Nederlands of Engels?) bevat artikelen die antwoord geven op de vraag of ons hoger onderwijs en de wetenschap het Nederlands en/of het Engels als onderwijstaal moet gebruiken. Hierin zijn teksten opgenomen die vooral ook een bijdrage leveren aan de opinievorming over de ‘verengelsing’ van ons hoger onderwijs. In de eerste bijdrage, van Van Marle, worden de gevolgen van de ‘verengelsing’ besproken voor (de positie van) de Nederlandse taal in het algemeen en in het bijzonder onze standaardtaal. De wat kortere bijdragen van Devreese (wetenschapper) en De Cock (politicus) zijn in andere vorm eerder verschenen als opiniestukken in landelijke kranten. Beiden presenteren argumenten tegen de ‘verengelsing’ van ons hoger onderwijs. Ook in het essay van Von der Dunk staan kritische kanttekeningen bij deze ontwikkelingen. Hij brengt als nuancering aan dat er bepaalde vakken zijn waarvoor het begrijpelijker is dat cursussen in het Engels worden gegeven. Het gaat dan om vakgebieden die inderdaad in groten getale buitenlandse studenten trekken, of die uit de aard der zaak bij uitstek internationaal zijn.

  De bijdragen in het derde deel van de bundel  (De internationale context) plaatsen deze discussie over de onderwijstaal in een internationaal/Europees of intercultureel perspectief. Peeters bespreekt een aantal ontwikkelingen op het internationale toneel die illustratief zijn voor de invloed die het Engels heeft op andere talen, taalgebieden en culturen in Europa en de wereld. Zijn artikel biedt ook een overzicht van relevante internationale literatuur en onderzoeksprojecten ter zake. Arntz bekijkt de ontwikkelingen die internationaal leiden tot de verengelsing van het hoger onderwijs vanuit een Duits perspectief en bespreekt een aantal voorstellen en projecten die er juist voor kunnen zorgen dat bijvoorbeeld Duitsers en Nederlanders hun eigen talen kunnen blijven gebruiken in communicatie op internationaal niveau. Van Keymeulen (taalkundige) betoogt dat internationalisering van de wetenschap en de dominantie van het Engels kunnen leiden tot verschraling en verlies aan internationale culturele diversiteit. Draaisma (psycholoog) en Celens (ingenieur) bespreken een aantal internationale ontwikkelingen in hun specifieke vakgebieden en de (deels) nadelige gevolgen van de opkomst van het Engels als voertaal.

  In het vierde deel van de bundel wordt de discussie toegespitst op maatregelen die in verschillende contexten genomen (moeten) worden als reactie op de ‘verengelsing’ en op verschillende scenario’s die zich in de toekomst voor kunnen doen. Martin bekijkt de gevolgen van deze ontwikkelingen voor de Nederlandse wetenschappelijke vaktalen en brengt deze gevolgen in verband met functie- en domeinverlies van het Nederlands in het algemeen. Een aantal maatregelen worden voorgesteld die ons dichter kunnen brengen bij een ideale situatie voor het Nederlands als cultuurtaal in relatie tot wetenschappelijke vaktalen. Van der Horst gaat in op de vraag in hoeverre een taalsituatie beïnvloed kan worden door de inspanningen van taalverzorgers en taalpolitici. Zijn stelling is dat het wetenschappelijk gezien nog maar de vraag is of taalpolitiek effect heeft, een stelling die uiteraard relevant is voor de discussie over wat er moet gebeuren als reactie op de aanwezigheid  van het Engels in het hoger onderwijs. Vanneste presenteert in zijn bijdrage een discussie over het beleid dat aan een specifieke instelling, de Universiteit Antwerpen, gevoerd wordt in verband met de onderwijstaal. Sercu denkt na over de implicaties van een ruimer gebruik van het Engels als onderwijstaal op het niveau van het hoger onderwijs voor het secundair onderwijs. Els Ruijsendaal brengt een afsluitende bijdrage vanuit het perspectief dat de organisatoren van het congres in 2008 hadden. Vanuit die doelstellingen wordt een samenvattend overzicht gegeven van verschillende facetten die tijdens het congres in oktober 2008 en nu ook in deze bundel aan de orde zijn gekomen.

  Zie het Woord vooraf  tot  de bundel VII tot IX
  
  Deze bundel verscheen nagenoeg gelijktijdig met het Symposium in de Aula Jan Fabre U.A.
  op zaterdag 13 maart 2010 “Beter Engels of beter Nederlands? Taal in het hoger onderwijs”.

  
  Naar boven
  
  
• Open brief van het Verbond der Vlaamse Academici aan de rectoren van de Vlaamse universiteiten en de algemene directeurs van de Vlaamse hogescholen met de visie van het VVA over de taalregeling in het hoger onderwijs - 15-9-2009
  
  

  Open brief

  Antwerpen, 15 september 2009.
  
  
  Aan de Rectoren van de Vlaamse Universiteiten
  Aan de Algemene Directeurs van de Vlaamse Hogescholen

  Ter kennisgeving aan
  
  de Voorzitter van het Vlaamse Parlement
  de Voorzitter van de Onderwijscommissie van het Vlaamse Parlement
  de Voorzitters van de Vlaamse Politieke Partijen
  de Fractievoorzitters van de Vlaamse Politieke Partijen in het Vlaamse Parlement
  
  
  Hooggeachte heer Rector,
  Hooggeachte heer/mevrouw Algemene Directeur,
  
  
  Het Verbond der Vlaamse Academici (VVA) volgt al jarenlang de evolutie van het taalgebruik aan de Vlaamse universiteiten en de Vlaamse hogescholen. Het was intensief betrokken bij de totstandkoming van het Structuurdecreet op het hoger onderwijs van 4 april 2003. Het kent de regelgeving van het hoofdstuk Taal en de artikels 90 over de bestuurstaal en 91 over de onderwijstaal.
  
  Daarbij heeft het VVA geconstateerd dat de regelgeving van art. 91 voor het gebruik als onderwijstaal in de hogere onderwijsinstellingen ruimschoots ruimte biedt voor internationalisering en tegelijkertijd het Nederlands honoreert als onderwijstaal.
  
  Sinds de toepassing van het decreet zijn er vanuit de besturen van de hogere onderwijsinstellingen stemmen opgegaan om die regeling van art. 91 zoals dat genoemd wordt te ‘versoepelen’. Om gehoor te geven aan die aspiraties heeft de onderwijsminister een informatieronde belegd om zeker van de normale adviesorganen voor het hoger onderwijs daarover een opinie en een advies te ontvangen. Wij kennen de adviesrapporten van de Vlaamse Raad voor Wetenschapsbeleid en van de Vlaamse Onderwijsraad. De onderwijsminister heeft wegens het einde van de legislatuur daaraan geen decretaal gevolg gegeven.
  
  Wij constateren dat vanuit de besturen van de hogere onderwijsinstellingen verder aangedrongen wordt op veranderingen in de huidige regelgeving van artikel 91 van het structuurdecreet.
  
  Wij verklaren hierbij met stelligheid dat wij de huidige regeling willen behouden en dat wij menen dat een verruiming van de regelgeving naar nog meer verengelsing toe in de initiële opleidingen in het hoger onderwijs geenszins de belangen van de universiteiten en hogescholen, noch die van de studenten noch die van de Vlaamse gemeenschap dienen.
  
  Wij menen dat de argumentatie zoals vervat in de adviezen van de Vlaamse Raad voor Wetenschapsbeleid en van de Vlaamse Onderwijsraad onvoldoende overtuigend zijn om aan de huidige regelgeving veranderingen aan te brengen.
  
  Wij willen daartegenover de constructieve argumentatie aanreiken zoals die vervat ligt in het  artikel van prof. emeritus dr. Erik Ponette TAAL HOGER ONDERWIJS EN INTERNATIONALISERING in de ‘Periodiek’
  van het Vlaams Geneeskundigen Verbond, jan-feb 2009 http://www.vgv.be/pdf/nper/Periodiek%20jan%20feb%20maa%202009.pdf
  Wij voegen de tekst van dit artikel als bijlage bij deze brief als intrinsiek deel uitmakend van ons schrijven.
  
  Opportunistische redenen om een regelgeving te bedingen naar meer verengelsing van de initiële bachelor- en mastersopleidingen in het Vlaamse hoger onderwijs achten wij onaanvaardbaar. Wij verzoeken u daarom met aandrang de thematiek die hier aan de orde is opnieuw zorgvuldig te overwegen en dan daaruit de passende conclusies te trekken ten bate van het Vlaamse hoger onderwijs, zijn studenten en potentiële studenten en ten bate van de toekomst van onze Vlaamse volksgemeenschap. Het Nederlands heeft daarbij een veel hogere waarde dan wat u nu als dusdanig inschat.
  
  Wij houden ons aanbevolen voor verdere gedachtewisselingen en contacten rond deze voor ons bijzonder belangrijke thematiek.
  
  Wij richten dit schrijven aan u met de volledige steun van het Overlegcentrum van Vlaamse Verenigingen (OVV).
  
  Wij groeten u met onze bijzondere hoogachting

  Frank Fleerackers, Voorzitter van het Verbond der Vlaamse Academici,

  Ghislain Duchâteau, Ondervoorzitter en verantwoordelijke voor de Werkgroep Taal en Onderwijs van het VVA.
  
  namens het Hoofdbestuur en de Centrale Raad van het VVA

  Contact: Ghislain Duchâteau, Eendrachtlaan 3 – 3500 Hasselt
  Tel.: 011 22 86 25
  E-post: ghislain.duchateau@telenet.be

   

• Herinvoering Nederlands aan de universiteiten
  
  In de tekst worden enkele thema's aangeduid die tijdens het hierboven vermelde congres zullen worden ingeleid en bediscussieerd. Het congres zal worden besloten met een rondetafeldiscussie over stellingen, die aan het slot aan politici en beleidsfunctionarissen zullen worden voorgelegd.
  
  

  In veel studierichtingen is het in 2008 niet meer mogelijk aan een Nederlandse universiteit in het Nederlands af te studeren. Wie dat toch wil, studeert af in Vlaanderen. Enkele universiteiten zijn wat de latere studiejaren betreft volledig op Engels overgeschakeld, zoals de Landbouwuniversiteit en de
  technische universiteiten. De andere volgen op steeds kleinere afstand.
  
  De geleidelijke vernederlandsing van het hoger onderwijs in Nederland dat na drie eeuwen in de 19e eeuw vrijwel voltooid was, is in twee decennia teruggeploegd. Niet naar het Latijn maar naar het Engels. In Vlaanderen verliep het anders. Tot de emancipatie in het begin van de 20e eeuw werd het
  Nederlands in Vlaanderen niet toegelaten tot het hoger onderwijs. De overgang van Franstalig naar Nederlandstalig hoger onderwijs in 1930, ligt veel Vlamingen nog vers in het geheugen. Het prijsgeven van het Nederlands voor een andere taal ligt daarom gevoelig. Hoewel de argumenten voor verengelsing in Vlaanderen dezelfde zijn als in Nederland, zorgt deze gevoeligheid ervoor dat de verengelsing via regelgeving maar ook in de praktijk wordt weerstaan.
  Lees meer
  
  Naar boven

• Open brief d.d. 22-2-2008 vanwege het Verbond der Vlaamse Academici aan Minister Frank Vandenbroucke e.a. over zijn beleid over art. 91 uit het Structuurdecreet van 4 febr. 2003 rond de taalregeling in het hoger onderwijs
  
  
• Antwoord van Minister Frank Vandenbroucke van 7 april op de open brief aan hem d.d. 22-2-2008 over taal in het hoger onderwijs
  
  Naar boven
  
  
• Nieuwsbrief 27/5 - mei-juni 2008 van de Orde van den Prince
  
  Daarin staan o.m. als bijdragen: Woord vooraf De Verengelsing van het hoger onderwijs (red.), CVN-rapport over het Engels in het hoger onderwijs (Wim Vandenbussche), Waarom zou Nederlandstalig onderwijs niet goed zijn? (Ger Groot), Een kans met Nederlands. Engels doceren is helemaal niet progressief (Dirk De Cock), Meer Engels? Nee, meer Excellentie (Jozef T. Devreese), De taal is gans de wetenschap. Het neoliberalisme spreekt Engels (Marc Reynebeau), De lat hoog voor talen, ook in het hoger onderwijs (Frank Vandenbroucke) ...
  
  Naar boven
  
  
• Meer Engels is geen zaligmakende oplossing
  NV-A persbericht van 9-4-2008 - Politiek.net
  
  

  Een drietal maanden geleden kondigde Vlaams minister van Onderwijs Frank Vandenbroucke (sp.a) aan dat hij het onderwijsveld zou vragen om te onderzoeken of de taalregeling in ons hoger onderwijs aangepast moet worden. Zowel de VLOR als de VRWB gaven recent een omstandig advies. Beide organisaties pleiten voor een (beperkte) versoepeling van de huidige taalregeling. De studentenvertegenwoordigers (VVS) zijn op hun beurt erg voorzichtig in hun advies en namen dan ook een opmerkelijk minderheidsstandpunt in bij het VLOR-advies. Vlaams parlementslid Piet De Bruyn (N-VA) vraagt een parlementaire hoorzitting aan over deze gevoelige kwestie.
  Lees meer
  
  Naar boven
  

• Vlaamse Raad voor Wetenschapsbeleid Advies 117
  Taalregelgeving in het Hoger Onderwijs (14 maart 2008)
  pdf-document
  
  
  
• Vlaamse Onderwijsraad - Raad Hoger Onderwijs
  Advies over de taalregeling hoger onderwijs 11/3/2008
  Samenvatting, de volledige tekst (in pdf) en persbericht d.d. 9/4/2008
  
  
  
• Leuven Engels ?
  
  

  ma, 10/03/2008 - 20:18 — Frank Fleerackers
  Vier decennia na Leuven Vlaams, veertig jaar na mei ’68, staat een Leuvens minister op de barricaden om de Engelse taal een breder forum te bieden in onze universiteiten. Vraag is hoever een gemeenschap in haar belangrijkste educatieve context afstand mag nemen van haar moedertaal? Dat de meeste Vlaamse docenten de Engelse taal onvoldoende machtig zijn, werd reeds meermaals geduid. Laat docenten goed Nederlands hanteren, geen dialect doch evenmin overwegend Engels of Frans, zodat ze studenten tot voorbeeld dienen. Eerst dus beter Nederlands, dan pas beter Engels, honni soit qui mal y pense.
  
  Bron: Nieuw Pierke - Forum over democratie - Onderwijs
  
  Naar boven
  

• Wetenschappers willen af van de terreur van het Engels.
  De dominantie van het Engels versterkt de klassenverdeling in de wereld.
  

  Wetenschappers wereldwijd hebben de keuze: publiceren in het Engels of genegeerd worden. Het werk van onderzoekers die niet vloeiend Engels spreken wordt niet erkend, zeggen wetenschappers die oproepen tot een ander beleid.

  De meeste wetenschappelijke publicaties waarin wetenschappers hun onderzoek delen, zijn alleen in het Engels en eisen dat alle artikelen in het Engels worden aangeleverd. Ook tijdens wetenschappelijke bijeenkomsten is de voertaal meestal Engels. (JS/JPS)
  
  Daartegen rijst nu verzet...
  
  Bron: Gazet van Antwerpen - 26/02/2008
  
  Naar boven

• Uitdaging, fait accompli of blessing? De 4 auteurs melden zich aan als leden van de interparlementaire commissie Taalunie - twee Nederlandse parlementsleden en twee leden van het Vlaamse Parlement o.w. M. van Kerrebroeck, die voorzitter is van de Onderwijscommissie van het Vlaamse Parlement DS 31-1-2008
  
  
• Een vals dilemma, Ludo Abicht DS 24-1-2008
  
  
• Reactie van de Taalwerkgroep van het Overlegcentrum van Vlaamse Verenigingen in verband met de hernieuwde discussie over het gebruik van het Engels als onderwijstaal in het hoger onderwijs
  
  Naar boven
  
  
• De lat hoog voor talen, ook in hoger onderwijs, Minister Frank Vandenbroucke DS 21-1-2008
  
  
• Het neoliberalisme spreekt Engels - DE TAAL IS GANS DE WETENSCHAP, Marc Reynebeau DS 19-1-2008
  
  
• Meer Engels? Nee, meer excellentie, Jozef Devreese DS 19-1-2008
  
  Naar boven
  
  
• De volledige tekst van het debat in de plenaire zitting van het Vlaams
  Parlement rond de taalregeling in het hoger onderwijs van woensdag 16 januari 2008. Klik op VERSLAG
  
  
• Een kans met Nederlands - Engels doceren is helemaal niet progressief,
  Dirk De Cock, Vlaams volksvertegenwoordiger in De Standaard Opinie en Analyse van 16-1-2008 n.a.v. de intenties van Min. Vandenbroucke voor verruiming van het taalgebruik in het hoger onderwijs. Ook een koppeling van de bundeling van de (media)berichten op de OVV-website rond dit thema
  
  Naar boven
  
  
• Ananasengels
  “Het kan toch niet de bedoeling zijn om voor Vlaamse studenten het Engels als doceertaal te moeten kiezen om een paar buitenlandse Erasmusstudenten ter wille te zijn. Buitenlandse studenten of vorsers die langere tijd bij ons verblijven zijn overigens vaak vragende partij voor een opleiding in het Nederlands. Als ze de leszaal verlaten, staan ze immers in Vlaanderen en daar spreekt men Nederlands.
  Jacques Van Keymeulen, docent Nederlandse taalkunde UGent in De Morgen
  Lees meer
  
  Naar boven
  
  
• 46 argumenten waarom het Engels niet de enige taal is die je moet leren
  L’anglais n’est pas la seule langue qu’il faut savoir parler…
  
  De positie van het Engels in de wereld wordt met de dag sterker.
  Sommige mensen denken daarom dat het genoeg is om alleen die taal als
  vreemde taal te leren: binnenkort kun je dan met bijna de hele wereld
  communiceren. Op de weblog ESL worden 46 argumenten gegeven waarom
  we toch ook nog andere talen zouden moeten leren: omdat er nog altijd
  vijf miljard mensen zijn die geen Engels spreken bijvoorbeeld, om
  concurrerend te kunnen zijn op de arbeidsmarkt, om je geestelijke
  universum uit te breiden, of om de kans te vergroten een zielsverwant
  te vinden. Geheel toepasselijk zijn alle 46 argumenten overigens in
  het Frans gesteld.
  Lees meer
  
  
• "Petitie aan het Vlaamse Parlement tot behoud van het Nederlandstalig karakter van het hoger onderwijs"
  
  Naar boven